10 vragen over het korte verhaal De boom vol schatten
Vorige week kondigde MOZA aan het korte verhaal De boom vol schatten uit te brengen. De naam roept bij veel Molukkers herkenning op, maar het ‘originele’ verhaal is bij het grote publiek minder bekend. We kregen de afgelopen week een aantal vragen. Die vragen beantwoorden we hier.
De Boom vol schatten. Waar ken ik dat van?
De meeste mensen kennen De Boom vol schatten van de gelijknamige verhalenbundel van (tante) Ada Lilipaly-de Voogt. In die bundel is ook een kort verhaaltje opgenomen genaamd De Boom vol schatten. Dat verhaal beschrijft het verhaal van De Boom der schatten uit 1904 van P.J. van Baarda. Ada Lilipaly-de Voogt was wel de inspiratie, omdat zij in verschillende publicaties verhalen heeft bewerkt. Daarom hebben we haar genoemd op de achterkant van het boekje.
Is de gehele bundel opnieuw uitgebracht?
We hebben de gelijknamige bundel dus niet opnieuw uitgebracht. Het gaat slechts om één verhaal uit de bundel van Steunpunt Educatie Molukkers uit 1993. Bovendien baseren we ons vooral op de tekst uit 1904. Dat verhaal beschrijft een wonderboom vol met schatten.
Heeft Van Baarda dat verhaal bedacht?
Nee. Van Baarda was de zoon van een zendeling en hij is in Noord-Halmahera geboren. Het verhaal De boom der Schatten (O gota moi ma sopa o Sreta ma rehe-rehe) is vast en zeker jarenlang van generatie op generatie doorverteld. Immers zijn Molukkers verhalenvertellers. Van Baarda heeft besloten om het verhaal destijds op te schrijven, maar dat maakt het verhaal niet van hem. Volksverhalen behoren bovendien tot het publieke domein.
Waarom hebben jullie ervoor gekozen om illustraties toe te voegen?
Illustraties helpt het brein van kinderen om een thema, concept of verhaal beter te begrijpen. Woorden zijn maar woorden. Bovendien nodigt het de allerkleinsten uit om naar de tekeningen te kijken. Daarom hebben we ook gratis een A3-kijkplaat.
In de illustraties zijn ook schatten toegevoegd van deze tijd, waarom?
De boom hangt vol met schatten. In het oorspronkelijke verhaal waren dat edelstenen, wapens, goud en zilver. Anno 2023 zijn kinderen geïnteresseerd in Roblox, Fortnite, PlayStation en pannenkoeken. We zien het als een noodzaak om het verhaal daarop aan te passen.
Komen er meer van dit soort boekjes?
Dat weten we niet. Molukkers zijn verhalenvertellers. Er zijn ook veel verhalen die we nog niet kennen. Laten we eerst maar deze oplage uitverkopen.
Wat zit er eigenlijk precies in het pakketje?
Het boekje heeft maar 20 pagina’s. In ruil daarvoor doen we een A3-kijkplaat (die je ook als poster kan gebruiken) en twee stickers over het verhaal erbij.
Waarom is de prijs met een paar euro verhoogd?
Het ging eerder om een prijs voor de pre-order om de drukkosten te betalen. We maken nog steeds kosten voor de inkoop van het doosje. We vinden de nieuwe prijs nog steeds eerlijk. Een leuke prijs om het cadeau te geven en onze stichting maakt een klein beetje winst.
Wanneer komt mijn pakketje binnen?
We hebben gisteren 200 pakketten op de post gedaan. In principe komt het pakketje vandaag binnen, uitzonderingen daargelaten.
Kan ik nog bestellen?
Jazeker. Er is nog voorraad.
Kort verhaal van 20 pagina’s
A4 paperback inclusief gratis kijkplaat op A4-formaat
Bindwijze: geniet
Originele uitgave: september 2023
Nieuwe oplage van 250 stuks, op=op
Uitgegeven door MOZA
Verhalenvertellers
Molukkers zijn door de geschiedenis heen unieke vertellers van verhalen vol Molukse wijsheden geweest. Hoewel verschillende verhalen over dorpen en families tot de dag van vandaag nog steeds worden doorgegeven, wordt er de laatste jaren steeds minder gepubliceerd over de vele vertellingen.
Sommige Molukse vertellingen dreigen vergeten te raken of zelfs verloren te gaan en dat is zonde. Het is nu tijd om deze kennis weer te promoten. Geïnspireerd door de vele bewerkingen en illustraties van Ada Lilipaly-de Voogt, maar gebaseerd op oude bronnen. De oude verhalen herontdekken en op zoek naar nieuwe verhalen.
Het verhaal De boom der schatten
MOZA maakt Molukse verhalen toegankelijk voor een breed publiek. De vraag naar Molukse vertellingen wekte de interesse om de oude bronnen te bewerken. Vertellingen over de tochten van onze voorouders, het ontstaan van de Molukse eilanden en thema’s zoals jaloezie, verdriet en vertrouwen.
In deze uitgave is het verhaal De boom der schatten - vooral bekend door de bundel De boom vol schatten - in een nieuw jasje gestoken. Een volksverhaal dat vroeger ongetwijfeld van generatie op generatie (en steeds weer anders) is doorgegeven, maar in 1904 door Van Baarda op Halmahera is opgetekend. Het resultaat is een kort verhaal met kleurrijke illustraties voor kinderen van 8 tot 14 jaar én iedereen die van (Molukse) verhaaltjes houdt. Let op: het betreft hier dus niet een bundel.
Het is belangrijk om kinderen verhalen te vertellen. Vroeger was dit een manier om levenslessen door te geven aan toekomstige generaties. Orale geschiedenis is altijd verweven met onze achtergrond - Uriël Matahelumual
Door verhalen te vertellen leren kinderen meerdere perspectieven kennen. Bijvoorbeeld verhalen van onze voorouders, maar ook verhalen van onszelf. Over 100 jaar zijn wij de voorouders van anderen - Joenoes Polnaija
