Weduwen van KNIL-militairen krijgen alsnog € 25.000 backpay

nieuws
Geschreven door MOZA

Weduwen van KNIL-militairen en ambtenaren uit Nederlands-Indië krijgen alsnog geld voor het loon dat hun man in de oorlog nooit kreeg. Het gaat om € 25.000 per persoon. Vanaf 1 februari 2027 kun je het aanvragen bij de SVB.

Voor veel Molukse families gaat dit over onze eigen opa's en oma's. Over mannen die in de oorlog bij het KNIL dienden, vaak jarenlang krijgsgevangen zaten en daarna nooit hun volledige loon kregen. En over de vrouwen die dat een leven lang meedroegen, ook toen ze in 1951 in de kampen en woonoorden in Nederland terechtkwamen.

Waar gaat het om?

Tijdens de Japanse bezetting (1942-1945) kregen veel KNIL-militairen en ambtenaren geen of te weinig loon. Na de oorlog heeft Nederland dat nooit helemaal terugbetaald. Dat achterstallige loon heet backpay.

In 2015 kwam er een regeling, maar alleen voor de mannen zelf, en alleen als ze toen nog leefden. De meesten waren toen al overleden. Hun weduwen kregen niets.

Wat verandert er nu?

Nu kunnen ook weduwen en weduwnaars € 25.000 krijgen. Het kabinet besloot dat op vrijdag 16 oktober en heeft er 50 miljoen euro voor gereserveerd. Dat geld kwam er op verzoek van BBB-leider Caroline van der Plas. In 2023 stemde de Tweede Kamer zo'n regeling nog weg.

Minister Mirjam Sterk (CDA) zegt dat er "nu eindelijk een regeling" is. Ze zegt er ook bij dat het onrecht nooit helemaal goed te maken is.

Wie kan het aanvragen?

  • Je bent weduwe of weduwnaar van een KNIL-militair of ambtenaar die tijdens de bezetting voor het Nederlands-Indisch gouvernement werkte.

  • Je man kreeg in die jaren geen of niet al zijn loon.

  • Je leeft nog. Is oma al overleden, dan kunnen kinderen en kleinkinderen het geld niet aanvragen.

De precieze voorwaarden staan vanaf 1 december 2026 op de website van de SVB. Aanvragen kan vanaf 1 februari 2027. Je krijgt het geld niet vanzelf: je moet het zelf aanvragen.

Wat kun je nu al doen?

Heb je een oma, mama of tante van wie de man bij het KNIL zat? Vertel het haar, en help haar straks met de aanvraag. Kijk alvast welke papieren er thuis liggen, zoals trouwpapieren, een overlijdensakte of stukken uit de KNIL-tijd. Zodra de voorwaarden bekend zijn, zet MOZA ze voor je op een rij.

Voor de meeste weduwen te laat

De regeling komt ruim tachtig jaar na de oorlog. De meeste weduwen leven niet meer, en de meeste mannen ook niet. Hoeveel had Nederland moeten betalen als iedereen zijn achterstallige soldij gewoon had gekregen?

In 1949 ging het om 1,3 miljard gulden, gemiddeld zo'n 15.000 gulden per man. Omgerekend naar nu is dat ongeveer 47.000 euro per persoon, schreef onderzoeksjournalist Griselda Molemans in Follow the Money. Voor alle ruim 82.000 mannen samen is dat bijna 4 miljard euro. Reken je de rente over al die jaren mee, dan kom je volgens een berekening in haar opdracht uit op bijna 26 miljard euro.

Alleen de 3.578 Molukse KNIL-militairen die in 1951 naar Nederland kwamen, hadden samen al bijna 170 miljoen euro tegoed, als ze allemaal tijdens de bezetting in dienst waren. Het budget voor álle weduwen samen is nu 50 miljoen.

Niet iedereen kreeg helemaal niets: in 2015 kregen 593 mannen die toen nog leefden € 25.000. En niet iedere Molukse militair van 1951 diende al tijdens de oorlog. Maar de grafiek laat zien hoe klein de regeling is vergeleken met wat er ooit is blijven liggen. In 2021 schatte een onderzoeksbureau dat er van alle weduwen nog minder dan zevenhonderd in leven waren. Dat is alweer vijf jaar geleden.

Na de excuses

Het nieuws komt vier maanden nadat premier Rob Jetten excuses aanbood aan de eerste generatie Molukkers. Hij deed dat op 21 juni bij het Nationaal Moluks Monument in Rotterdam. De backpay voor weduwen is een concrete stap. Of er meer volgt, gaan we zien.

Bronnen

MOZA
Volgende

Op de Boekenplank: Molukse Lente, twee liedbundels terug en een jaar Tanda Mata