Rode hoofdbanden, een zwaard in de ene hand en een smal schild in de andere. De parang en salawaku. Wie weleens op een Moluks pesta of bij een herdenking was, heeft de cakalele vast gezien. Maar wat betekent het woord eigenlijk?
Wat betekent cakalele?
Cakalele is een eeuwenoude oorlogsdans of krijgsdans uit de Molukken. Vroeger dansten mannen hem voor een echt gevecht of na afloop om een overwinning te vieren. De naam zou een samenvoeging zijn van caka (geest) en lele (tekeergaan). De dans is dan ook meer dan een show: dansers zoeken er ook contact mee met de voorouders.
Zo zeg je het
Uitspraak: tsja-ka-lé-lé. Sommige mensen schrijven nog steeds tjakalele.
Naast een oorlogsdans of krijgsdans is het nu vooral bekend als een ceremoniële dans die je opvoert om gasten te verwelkomen of bij een adat-plechtigheid, zoals de inhuldiging van een raja of de opening van een nieuwe kerk.
Een voorbeeld
Cakalele-groep Anak Muda Dari Leerdam op de Pasar Malam Leerdam, juli 2023. Beeld: archieffoto
In Nederland zie je de cakalele bij herdenkingen, op bruiloften en Molukse feesten en bij optredens van dansgroepen. Vroeger dansten alleen mannen. De laatste jaren doen in Nederland ook vrouwen mee. Kijk je toe? Geef de dansers ruimte, want de parang is vaak echt.
Lees ook: Wat is cakalele? De Molukse krijgsdans uitgelegd
Binnenkort op Banda
Een leuk weetje. Van 12 tot en met 14 november is het Banda Neira Festival op de Molukken. Het festival viert het erfgoed van Banda, met onder meer een parade van belang-boten en traditionele optredens zoals cakalele.
Banda Neira Festival 2026 in de agenda
Heb jij foto's van cakalele?
Danste jij of iemand uit je familie cakalele, of maakte je foto's bij een optreden? Stuur ze in voor de beeldbank van MOZA.nu. Je naam staat er altijd bij. Foto's insturen voor de beeldbank
Verder op MOZA.nu
Kaart: Molukse wijken in Nederland
Begrip: Wat is een tifa?
Bron: het kennisbankartikel Wat is cakalele? van MOZA.nu en de Kamus Dwibahasa Melayu Ambon-Indonesia (Kantor Bahasa Provinsi Maluku, 2022). De foto komt uit het fotoverslag van de Pasar Malam Leerdam op MOZA.nu.
