Heeft mijn Molukse opa of oma recht op een uitkering voor oorlogsslachtoffers?

educatie
Geschreven door MOZA

Opa of oma heeft de Japanse bezetting of de onrustige jaren daarna meegemaakt en heeft daar nog steeds last van. Kan er een uitkering zijn? Misschien wel. Nederland heeft speciale wetten voor oorlogsgetroffenen. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) voert ze uit. Belangrijk is wel dat er blijvende schade aan de gezondheid is en voor Molukkers speelt de nationaliteit een rol.

Hoe zit het?

Er zijn drie wetten die voor Nederlands-Indië belangrijk zijn:

  • Wubo (Wet uitkeringen burger-oorlogsslachtoffers 1940-1945): voor burgers die door oorlogsgeweld zijn getroffen. Voor Nederlands-Indië telt ook de periode na de oorlog mee, tot 27 december 1949, zoals de Bersiap (artikel 2, eerste lid, onder f).
  • Wuv (Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers 1940-1945): voor mensen die zijn vervolgd. In Nederlands-Indië gaat het om vervolging door de Japanse bezetter van mensen van Europese afkomst of met een Europese oriëntatie (artikel 2, tweede lid).
  • Wiv (Wet buitengewoon pensioen Indisch verzet): voor wie gezondheidsschade heeft door verzet tegen de Japanse bezetter en voor nabestaanden van militairen die na de capitulatie van het KNIL in groepen doorvochten.

Wie komt in aanmerking?

  • Je hebt zelf de oorlog of de periode tot eind 1949 meegemaakt.
  • Je hebt daar blijvende gezondheidsschade aan overgehouden, lichamelijk of psychisch.
  • Weduwen en weduwnaars kunnen soms een nabestaandenuitkering krijgen, bijvoorbeeld als de partner al een uitkering had.

Wat je krijgt, hangt af van je situatie. Bij de Wubo kan het gaan om een belastingvrije toeslag per maand, een uitkering als je inkomen daalde door de schade, of een bijdrage in kosten zoals huishoudelijke hulp of vervoer. Nu krijgen ongeveer 13.000 mensen een uitkering of pensioen via deze wetten.

Geldt dit ook voor Molukkers?

Ja, de wetten gelden ook voor Molukkers, maar let op twee dingen:

  • Nationaliteit. De Wubo vraagt dat je de Nederlandse nationaliteit hebt (artikel 3). Ook de Wiv vraagt dat. Veel Molukkers van de eerste generatie werden als Nederlander behandeld, maar hadden de nationaliteit niet (lees: Waarom is een groep Molukkers staatloos?). De wet heeft een hardheidsclausule (artikel 3, tweede lid): de SVB kan een uitzondering maken als de regel anders erg onredelijk uitpakt. Vraag hier dus altijd naar.
  • Militaire dienst. De Wubo is voor burgers. Liep opa schade op als KNIL-militair, dan valt dat meestal niet onder de Wubo. Neem dan contact op met het Veteranenloket (088 334 00 00), dat ook oorlogs- en dienstslachtoffers helpt. Lees ook: Mijn opa zat bij het KNIL: is hij een veteraan?

Wat kun je doen?

  1. Bekijk de informatie over de Wubo en Wuv op svb.nl.
  2. Neem contact op met Pelita (088-3305111, info@pelita.nl). Pelita begeleidt aanvragen voor de wetten voor oorlogsgetroffenen. De SVB beslist; Pelita heeft geen invloed op die beslissing.
  3. Verzamel wat je weet: waar opa of oma was in de oorlog, wat er gebeurde en welke klachten er nu zijn.

Goed om te weten

  • Ben je na de oorlog geboren, dan heb je zelf geen recht op deze uitkeringen. Last van wat je ouders meemaakten? Pelita en het Veteraneninstituut kunnen je wel verder helpen.
  • Weduwen van KNIL-militairen kunnen vanaf februari 2027 ook de backpay-uitkering aanvragen. Lees: Hoe vraag ik de backpay-uitkering voor weduwen aan?

Bronnen

MOZA
Vorige

Backpay aanvragen als weduwe van een KNIL-militair: hoe werkt het?
Volgende

Mijn opa zat bij het KNIL: is hij een veteraan?