Bij veel Molukse families staat er wel een bloedsuikermeter in de kast van opa of oma. Krijgen Molukkers vaker diabetes? Ja. Onderzoek laat zien dat Molukkers vaker diabetes hebben dan mensen met een Nederlandse achtergrond van dezelfde leeftijd. Bij Molukse ouderen van 65 tot 75 jaar is het verschil het grootst: zij gebruiken bijna twee keer zo vaak medicijnen tegen diabetes.
Afbeeldingen op deze website kunnen auteursrechtelijk beschermd zijn
Wat zeggen de cijfers?
Het CBS keek in het rapport Molukkers in Nederland (2020) naar het gebruik van diabetesmedicijnen in 2017. In alle onderzochte leeftijdsgroepen gebruikten Molukkers ze vaker:
- 55 tot 65 jaar: ongeveer 11 procent, tegen ongeveer 7 procent bij een Nederlandse achtergrond;
- 65 tot 75 jaar: 23,9 procent, tegen 12,2 procent;
- 75 tot 85 jaar: ongeveer 23 procent, tegen ongeveer 16 procent.
Alleen het getal voor 65 tot 75 jaar staat letterlijk in het rapport. De andere getallen zijn afgelezen uit de grafiek. Het CBS vergeleek steeds mensen van dezelfde leeftijd.
En de jongere generaties?
Onderzoeker Adee Bodewes en collega's vergeleken in 2021 drie Molukse generaties. Ze gebruikten gegevens van een zorgverzekeraar uit 2009 en 2010. Wat bleek:
- Na correctie voor leeftijd en geslacht hadden Molukkers ongeveer 1,6 keer zo vaak diabetes als Nederlanders.
- Bij de eerste en tweede generatie was het verschil duidelijk.
- Bij de derde generatie komt diabetes nog weinig voor, omdat zij jong zijn. Ook daar lag het iets hoger, maar dat verschil was niet zeker genoeg om harde conclusies te trekken.
- Molukse vrouwen hadden relatief vaker diabetes dan Molukse mannen.
Hoe komt dat?
Dat weten onderzoekers nog niet precies. Ze noemen een paar mogelijke oorzaken:
- Leefstijl: volgens eerder onderzoek hebben Molukkers iets vaker overgewicht. Het traditionele eten bevat vaak veel vet, suiker en zout.
- Erfelijkheid: bij mensen uit Zuid-Azië speelt erfelijkheid een rol. Voor Molukkers is dat nog niet onderzocht.
- Vroeger leven: honger in de oorlog en een moeilijk begin in Nederland kunnen bij de oudste generatie hebben meegespeeld.
Het is dus niet zo dat het 'vooral in de genen' zit. Omdat ook jongere generaties vaker diabetes hebben, denken de onderzoekers dat meerdere oorzaken samen spelen.
Wat kun je doen?
- Volgens Thuisarts heb je meer kans op diabetes type 2 als je ouder bent dan 45 en bijvoorbeeld te zwaar bent, weinig beweegt, rookt of een ouder, broer of zus met diabetes hebt.
- Eet regelmatig en gezond: veel groente, fruit en volkoren, weinig wit meel. Drink water, thee of koffie zonder suiker.
- Beweeg elke dag minstens een half uur stevig, bijvoorbeeld wandelen of fietsen.
- Heb je veel dorst, moet je vaak plassen of ben je erg moe? Ga naar je huisarts. Vertel er gerust bij dat diabetes in je familie voorkomt. Molukkers staan niet apart in de lijst van risicogroepen, dus de huisarts weet dit niet altijd.
Goed om te weten
Ga je naar de Molukken en heb je diabetes? Bespreek je reis op tijd met je huisarts. Lees ook Welke vaccinaties heb ik nodig voor een reis naar de Molukken? Meer cijfers over gezondheid vind je op Molukkers in Nederland in cijfers.
Bronnen
- Molukkers in Nederland. De sociaaleconomische positie van Molukse migranten, hun kinderen en kleinkinderen (CBS, 16 december 2020, erratum 4 februari 2021)
- Do Diabetes Mellitus Differences Exist within Generations? Three Generations of Moluccans in The Netherlands (Engels) (A. Bodewes, C. Agyemang en A.E. Kunst, International Journal of Environmental Research and Public Health, 2021)
- Ik heb een grotere kans op diabetes type 2 (Thuisarts.nl, NHG)
- Diabetes type 2 (Thuisarts.nl, NHG)
