Molukkers in Nederland in cijfers

Hoeveel Molukkers wonen er in Nederland? Het CBS telde op 1 januari 2018 ruim 71.000 Molukkers van drie generaties. Dat is niet de hele gemeenschap: de achterkleinkinderen en de mensen die na 1962 kwamen, tellen niet mee. Het echte aantal ligt boven de 95.000. Bijna twee op de drie getelde Molukkers wonen in een gemeente met een Molukse wijk.

Op deze pagina zet MOZA de belangrijkste cijfers op een rij, met grafieken en een kaart: over wonen, familie, onderwijs, werk en gezondheid. Alle cijfers komen uit het rapport Molukkers in Nederland van het CBS (2020), tenzij anders vermeld.

HoeveelWaarFamilieWonenOnderwijsWerk en inkomenGezondheid en jeugdOver deze cijfers

01 · Omvang

Hoeveel Molukkers zijn er?

In 1951 kwamen ongeveer 3.500 Molukse KNIL-militairen op dienstbevel naar Nederland. Met hun gezinnen en enkele tientallen anderen ging het om ongeveer 12.500 mensen. Op 1 januari 2018 telde het CBS ruim 71.000 Molukkers: de eerste generatie, hun kinderen en hun kleinkinderen. Dat is niet de hele gemeenschap. Twee groepen tellen niet mee: de achterkleinkinderen van de migranten en ongeveer 24.000 mensen met een Molukse naam die in 1963 of later kwamen, met hun nakomelingen. Het echte aantal Molukkers in Nederland ligt dus boven de 95.000. Alle cijfers hieronder gaan over de groep die het CBS heeft geteld.

±12.500kwamen in 1951 naar Nederland

71.000Molukkers geteld door het CBS (drie generaties, 2018)

95.000+met de achterkleinkinderen en wie na 1962 kwam erbij (schatting MOZA)

Molukkers naar generatieAantal personen dat het CBS telde, 1 januari 2018

Molukse migrantengem. leeftijd 71 jaar

7.800

Kinderengem. leeftijd 49 jaar

28.700

Kleinkinderengem. leeftijd 20 jaar

34.700

Afgerond op honderdtallen · Bron: CBS, Molukkers in Nederland (2020), p. 12

Leeftijdsopbouw: drie generatiesAantal Molukkers per leeftijdsgroep, 1 januari 2018

Eerste generatieKinderenKleinkinderen

Jonger dan 10

7.200

10 tot 20

10.100

20 tot 30

11.900

30 tot 40

11.200

40 tot 50

7.800

50 tot 60

9.600

60 tot 70

9.900

70 tot 80

2.400

80 en ouder

1.300

Bron: CBS, Molukkers in Nederland (2020), p. 13 (figuur 1.2) · waarden afgelezen uit de grafiek, afgerond

De eerste generatie is gemiddeld 71 jaar oud; meer dan vier op de vijf zijn 65-plus. De kinderen zijn gemiddeld 49, de kleinkinderen 20. Van de kleinkinderen is 43 procent minderjarig. Lees ook: Hoeveel mensen met een Molukse achtergrond wonen er in Nederland? en Wat is de gemiddelde leeftijd van Molukkers in Nederland?

02 · Waar

Waar wonen Molukkers?

Vanaf 1960 werden in ongeveer 70 gemeenten Molukse woonwijken gebouwd; de eerste in Appingedam. Na gemeentelijke herindelingen waren dat er in 2018 nog 67. Bijna twee op de drie Molukkers wonen nog altijd in zo’n gemeente. Bij mensen met een Nederlandse achtergrond is dat een op de drie.

Waar is het aandeel Molukkers het hoogst?Top-10 gemeenten naar aandeel inwoners van Molukse komaf, 2018

1. Leerdamruim 4%
2. Vught2–3%
3. Assen2–3%
4. Culemborg2–3%
5. Doesburg2–3%
6. Krimpen aan den IJssel2–3%
7. Appingedam2–3%
8. Tiel2–3%
9. Zuidplas2–3%
10. Middelburg2–3%

Gemeentenamen volgens de indeling van 2018. Leerdam valt sinds 2019 onder Vijfheerenlanden, Appingedam sinds 2021 onder Eemsdelta. CBS noemt de volgorde van plaats 2 tot en met 10 niet en geeft geen aantallen per gemeente. Alle tien gemeenten hebben een Molukse wijk (gehad). · Bron: CBS, Molukkers in Nederland (2020), p. 24-25 · Kaartgrenzen: Natural Earth

Wonen in een gemeente met een Molukse wijkAandeel dat in een gemeente met een (voormalige) Molukse wijk woont, 2018

Molukkers, totaal

63%

Kinderen

65%

Kleinkinderen

62%

Met Molukse partner

89%

Met niet-Molukse partner

59%

Nederlandse achtergrond

32%

Bron: CBS, Molukkers in Nederland (2020), p. 22-23

Lees ook: Waar wonen de meeste Molukkers in Nederland? en Waar staan alle Molukse wijken in Nederland?

03 · Familie

Familie en partners

Per generatie hebben Molukkers minder Molukse voorouders. Van de kinderen van de eerste generatie heeft 65 procent twee Molukse ouders; bij de kleinkinderen is dat 11 procent. De meeste kleinkinderen hebben één of twee Molukse grootouders.

Aantal Molukse grootoudersVerdeling per generatie, 1 januari 2018

1234 grootouders

Eerste generatie

89%

Kinderen

33%62%

Kleinkinderen

33%56%

Bron: CBS, Molukkers in Nederland (2020), p. 14 (figuur 1.3) · waarden afgelezen uit de grafiek, afgerond

Een Molukse partner: de wijk maakt verschilAandeel met een Molukse partner, onder Molukkers met een partner, 2018

Gemeente met Molukse wijkGemeente zonder Molukse wijk

Eerste generatie

44%

10%

Kinderen

28%

5%

Kleinkinderen

17%

4%

Bron: CBS, Molukkers in Nederland (2020), p. 18 (figuur 1.7) · waarden afgelezen uit de grafiek, afgerond

De meeste Molukkers hebben geen Molukse partner. Wie in een gemeente met een Molukse wijk woont, heeft wel veel vaker een Molukse partner. Van de jongeren van 12 tot 18 jaar onder de kleinkinderen woont 39 procent niet bij beide ouders, tegen 26 procent bij jongeren zonder migratieachtergrond (p. 16).

04 · Wonen

Huren en kopen

37 procent van de Molukse huishoudens woont in een eigen huis, tegen 64 procent van de huishoudens met een Nederlandse achtergrond. Het verschil is in alle leeftijdsgroepen groot. Molukse koopwoningen zijn gemiddeld ook minder waard (WOZ 232.000 tegen 282.000 euro) en Molukse huishoudens wonen kleiner.

Eigen woning naar leeftijdAandeel huishoudens met een koopwoning, naar leeftijd van de hoofdkostwinner, 2018

MoluksNederlandse achtergrond

Totaal

37%

64%

18 tot 25

15%

19%

25 tot 45

40%

63%

45 tot 65

42%

73%

65 en ouder

26%

57%

Bron: CBS, Molukkers in Nederland (2020), p. 25-26 (figuur 2.4) · waarden afgelezen uit de grafiek, afgerond

05 · Onderwijs

School en opleiding

Het CBS noemt onderwijs het belangrijkste aandachtspunt. Molukse jongeren gaan minder vaak naar havo of vwo en verlaten het mbo vaker zonder diploma. De kleinkinderen doen het daarbij niet beter dan hun ouders. Het opleidingsniveau van de moeder blijkt een van de belangrijkste verklaringen.

Hoogst behaalde opleiding, 25 tot 45 jaarExclusief mensen die nog onderwijs volgen

LaagMiddelbaarHoog

Kinderen

19%49%32%

Kleinkinderen

20%52%28%

Nederlandse achtergrond

14%44%42%

Bron: CBS, Molukkers in Nederland (2020), p. 32 (figuur 3.2) · waarden afgelezen uit de grafiek, afgerond

Havo of vwo in het derde leerjaarAandeel leerlingen in leerjaar 3 op havo of vwo, schooljaren 2012/13 tot en met 2016/17

Molukse leerlingen

36,8%

Nederlandse achtergrond

44,9%

Bron: CBS, Molukkers in Nederland (2020), p. 32-34

Voortijdig van het mboAandeel jongeren (22 jaar of jonger) dat het mbo zonder startkwalificatie verliet, afgelopen vijf jaar

MannenVrouwen

Kinderen

21%

14%

Kleinkinderen

20%

14%

Nederlandse achtergrond

12%

8%

Bron: CBS, Molukkers in Nederland (2020), p. 31 (figuur 3.1) · waarden afgelezen uit de grafiek, afgerond

06 · Werk en inkomen

Werk en inkomen

Begin jaren tachtig was 40 procent van de Molukse beroepsbevolking werkloos; rond 2000 was dat gezakt tot 3,8 procent. In 2017 werkte 71 procent van de Molukkers van 15 tot 75 jaar, iets meer dan gemiddeld, omdat de groep jonger is. Molukse werknemers zijn wel drie keer zo vaak uitzendkracht en verdienen gemiddeld minder.

71%heeft betaald werk (15–75 jaar, 2017)

9%van de Molukse werknemers is uitzendkracht, tegen 3%

16%heeft een uitkering als belangrijkste inkomen, tegen 11%

Bruto jaarinkomen van werknemersGemiddeld persoonlijk bruto inkomen in duizenden euro’s, 2017

Molukkers, totaal

37,0 duizend €

Kinderen

44,9 duizend €

Kleinkinderen

26,7 duizend €

Nederlandse achtergrond

47,1 duizend €

Kleinkinderen zijn gemiddeld jong en hebben dus minder werkervaring · Bron: CBS, Molukkers in Nederland (2020), p. 43 (figuur 4.7)

UitzendkrachtenAandeel uitzendkrachten onder werknemers van 25 tot 65 jaar, 2017

MoluksNederlandse achtergrond

Totaal

9%

3%

25 tot 35

12%

5%

35 tot 50

8%

3%

50 tot 65

7%

3%

Bron: CBS, Molukkers in Nederland (2020), p. 37-38 (figuur 4.2) · waarden afgelezen uit de grafiek, afgerond

07 · Gezondheid en jeugd

Gezondheid en jeugd

Het CBS keek naar medicijngebruik en zorgkosten; over hoe gezond mensen zich voelen, zijn geen cijfers. Opvallend: Molukkers gebruiken veel vaker middelen tegen diabetes en juist ongeveer half zo vaak antidepressiva. Het rapport zoekt geen verklaring voor dat laatste verschil. Lees ook: Krijgen Molukkers vaker diabetes?

Medicijnen tegen diabetesAandeel dat diabetesmiddelen gebruikt, naar leeftijd, 2017

MoluksNederlandse achtergrond

55 tot 65

11,2%

6,9%

65 tot 75

23,9%

12,2%

75 tot 85

23,1%

15,9%

Bron: CBS, Molukkers in Nederland (2020), p. 58-59 (figuur 6.3)

AntidepressivaAandeel dat antidepressiva gebruikt, tot 80 jaar, gecorrigeerd voor leeftijd, 2017

MoluksNederlandse achtergrond

Vrouwen

3,9%

8,0%

Mannen

2,3%

4,1%

Bron: CBS, Molukkers in Nederland (2020), p. 56-57 (figuur 6.1)

Molukse kinderen krijgen ongeveer even vaak jeugdhulp als andere kinderen (11 tegen 11,5 procent) en iets vaker jeugdbescherming (1,4 tegen 1,0 procent). Het rapport bevat ook cijfers over verdenkingen van misdrijven; een groot deel van dat verschil kon het CBS niet verklaren met de onderzochte kenmerken. Lees ook: Last van wat je Molukse ouders of grootouders meemaakten: waar kun je terecht?

08 · Verantwoording

Over deze cijfers

• Wie telt mee? “Moluks” is geen herkomstgroep in de gewone CBS-statistiek. Het CBS gebruikte een lijst met achternamen van Molukkers die in 1951 per schip aankwamen. Meegeteld zijn mensen met zo’n naam die vóór 1963 naar Nederland kwamen, plus hun kinderen en kleinkinderen, ingeschreven op 1 januari 2018.
• Wie telt niet mee? Ongeveer 24.000 mensen met een Molukse naam die in 1963 of later kwamen en hun nakomelingen. Ook de achterkleinkinderen van de Molukse migranten tellen niet mee: het CBS telt drie stappen (migrant, kind, kleinkind). Hoeveel achterkleinkinderen er zijn, is niet bekend. Het CBS schrijft zelf dat er meer Molukkers in Nederland wonen dan in het onderzoek zijn geteld.
• Generaties. De generaties van het CBS lopen niet gelijk met hoe de gemeenschap telt. Veel CBS-‘migranten’ kwamen in 1951 als kind mee en noemen zichzelf tweede generatie. De CBS-‘kleinkinderen’ zijn daardoor vaak de derde of vierde generatie.
• Vergelijking. “Nederlandse achtergrond” zijn ruim 13 miljoen mensen zonder migratieachtergrond.
• Afgelezen waarden. Veel figuren in het rapport hebben geen getallen. Waar dat zo is, hebben wij de waarden uit de grafiek afgelezen en afgerond; dat staat dan bij de bron. Gebruik voor officiële citaten de getallen uit de tekst van het rapport.
• Niet in het rapport. Religie, taal, nationaliteit, aantallen per gemeente of provincie en actuele werkloosheid.
• Bron. CBS (2020), Molukkers in Nederland. De sociaaleconomische positie van Molukse migranten, hun kinderen en kleinkinderen, in opdracht van het ministerie van SZW. Versie met erratum van 5 februari 2021.

Bronnen

• Molukkers in Nederland. De sociaaleconomische positie van Molukse migranten, hun kinderen en kleinkinderen (CBS, 16 december 2020; versie met erratum van 5 februari 2021)
• Volledig rapport als pdf (CBS, 2020)
• Natural Earth (kaartgrenzen van Nederland en de provincies)