Welk instituut het onafhankelijke onderzoek naar 75 jaar Molukkers in Nederland gaat doen, is nog niet bekend. Dat schrijft de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) aan MOZA. Wel waren er al bijeenkomsten met jonge Molukse academici. En de komende tijd gaan verschillende bewindspersonen op werkbezoek bij Molukse gemeenschappen.
In juni 2026, kort voordat premier Jetten excuses aanbood aan de Molukse gemeenschap, nam de Tweede Kamer de motie-Ceder aan. De motie vraagt om een onafhankelijk onderzoek naar het verleden, de komst en het verblijf van Molukkers in Nederland. Ook vraagt ze om een overleg met de Molukse gemeenschap en een verkenning voor een nationale agenda. De eerste uitkomsten van het onderzoek moesten er in het eerste kwartaal van 2027 zijn.
Nog geen instituut
Het onderzoek zelf is nog niet begonnen. Er loopt een voortraject om eerst een brede onderzoeksagenda te maken. Een onafhankelijk wetenschappelijk instituut is “voornemens een aanvraag te doen”. Welk instituut dat is, zegt de RVD niet. Dat komt in een brief van de minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport aan de Tweede Kamer. Die brief komt “op korte termijn”.
Excuses en onderzoek: hoe zit het?
Het zijn twee verschillende dingen, maar ze horen bij elkaar.
Het onderzoek. Op 16 juni 2026 stemde de Tweede Kamer voor de motie-Ceder. Daarin vraagt de Kamer het kabinet om drie dingen: onderzoek, overleg met de Molukse gemeenschap en een nationale agenda.
De excuses. Vijf dagen later, op 21 juni, bood premier Jetten namens de regering excuses aan de eerste generatie Molukkers aan. Dat deed hij bij de inhuldiging van het Nationaal Moluks Monument Ulu Kora in Rotterdam.
Zo hangt het samen. Met de excuses erkent de regering het onrecht. Het onderzoek moet laten zien wat er precies is gebeurd en wat de gevolgen tot nu toe zijn. Op basis daarvan kan een passend gebaar volgen. Het kabinet noemt dit samen het erkenningstraject.
Voor de onderzoeksagenda zijn al meerdere bijeenkomsten geweest met wetenschappers en jonge Molukse academici. Daar is besproken welke vragen er in de Molukse gemeenschap leven en onderzocht moeten worden.
Deadline niet haalbaar
De deadline van begin 2027 haalt het kabinet niet. “Om recht te doen aan de gevoelens die leven binnen de Molukse gemeenschappen op dit traject (…) is meer tijd nodig dan de motie voorschrijft”, schrijft de RVD. Een nieuw tijdpad komt in de Kamerbrief. Premier Jetten zei eerder al in antwoorden op Kamervragen van Don Ceder dat er meer tijd nodig is.
Werkbezoeken en overleg
Het kabinet maakt nu een plan voor het overleg met de Molukse gemeenschap. “Hierbij staat representativiteit centraal”, aldus de RVD. Daarnaast gaan verschillende bewindspersonen de komende tijd op werkbezoek om in gesprek te gaan met Molukse gemeenschappen. Wie, waar en wanneer, is nog niet bekend.
De nationale agenda hoort bij het bredere erkenningstraject. Daarin komen de onderzoeksagenda, het overleg met de gemeenschap en de rondetafelgesprekken in de Tweede Kamer samen.
Wat nu?
MOZA houdt je op de hoogte zodra de Kamerbrief er is. Wat vind jij belangrijk voor het onderzoek? Doe mee aan de peiling.
MOZA stelde de vragen per mail aan de RVD. De antwoorden kwamen op 27 oktober 2026.
