In september 2026 besloot de gemeente Veere dat de eerste generatie Molukkers voor altijd geen grafrechten meer hoeft te betalen. Dat geldt ook voor hun partners en kinderen. Drie maanden eerder kregen 144 graven in Capelle aan den IJssel een bijzondere status. Zo komen er steeds meer gemeenten bij.
In 2022 maakte MOZA voor het eerst een overzicht. Toen waren het 22 gemeenten. Nu weten we van 54 gemeenten dat ze de graven van de eerste generatie beschermen. In dit artikel lees je waar het is geregeld, wat het betekent en hoe we het hebben uitgezocht.
Wat is de bijzondere status?
Veel graven van de eerste generatie liggen er al zestig jaar of langer. Na een aantal jaar moet de familie de grafrechten verlengen. Dat kost geld. Wordt er niet betaald, dan kan een graf worden geruimd.
Met een bijzondere of beschermde status neemt de gemeente dat over. Wat er precies is geregeld, verschilt per gemeente. Soms betaalt de gemeente de grafrechten voor altijd, soms tot een bepaald jaar zoals 2050. Soms betaalt de gemeente ook het onderhoud. Je leest er meer over in de Kennisbank.
“De erkenning is misschien nog wel het belangrijkste.”
Zo hebben we het uitgezocht
In 2022 lazen we 31 berichten uit de jaren 2020 tot 2022: persberichten van gemeenten, moties in de gemeenteraad en lokaal nieuws. Molukkers die in die gemeenten wonen, hielpen ons om het te controleren. Deze gemeenten zijn blauw op de kaart.
In oktober 2026 hebben we opnieuw gezocht in raadsbesluiten, regels van gemeenten en lokaal nieuws. Deze gemeenten zijn geel op de kaart. Bij elke stip staat de bron.
Kinderen leggen herdenkingsstenen bij de graven van hun Molukse overgrootouders op de begraafplaats van Tiel, precies zeventig jaar nadat de eerste Molukkers in Nederland aankwamen. Foto gebruikt met toestemming van de fotograaf © Raphael Drent
54 gemeenten op de kaart
Klik op een stip om te zien wat er in die gemeente is afgesproken. Met de knop Alles zie je ook de gemeenten met een plan en de gemeente die nee zei.
Nieuw sinds 2023
Vooral in 2023 kwamen er veel gemeenten bij, zoals Alphen aan den Rijn, Amersfoort, Assen, Ede, Groningen, Hoogeveen en Ridderkerk. Daarna volgden onder meer Tilburg en Westerkwartier in 2024. In 2025 waren het Arnhem, Barneveld, Capelle aan den IJssel en Vught. In 2026 kwamen Zaanstad, Bodegraven-Reeuwijk en Veere erbij.
Nog geen besluit
In Zevenaar, Bernheze en Aalsmeer is er een plan. Een besluit hebben we daar nog niet gezien. Van Roosendaal, Krimpenerwaard en Middelburg weten we niet hoe het nu staat. Weet jij meer? Laat het ons weten.
Nee in Echt-Susteren
In Echt-Susteren besloot het college in juni 2021 om de status niet te geven. Dat gebeurde na een motie van een lokale partij. Het college legde dat uit in een brief. Samengevat stond erin:
“Het college erkent het leed dat Molukkers is aangedaan, maar vreest voor een ‘enorme precedentwerking’ als de gemeente de graven een bijzondere status toekent. In een brief schrijft het college dat er immers ook niks speciaals wordt gedaan met de graven van Indië-veteranen en veteranen van de Tweede Wereldoorlog of andere missies.”
Nog steeds geen landelijke regeling
In 2022 vroeg D66-Kamerlid Paulusma om de grafrechten landelijk te regelen. Staatssecretaris Van Ooijen zei toen dat dit een zaak is van de begraafplaatsen zelf:
“ Wat betreft de grafrechten, dit is een aangelegenheid van de begraafplaatsen zelf. De inhoud en omvang van grafrechten - en dus ook de verlenging daarvan - verschillen dan ook per locatie en zijn geen zaak voor de rijksoverheid.”
Dat is opvallend. Uit ons onderzoek blijkt dat steeds de gemeente de status regelt en niet de begraafplaats.
In 2026 is het 75 jaar geleden dat de eerste Molukkers in Nederland aankwamen. Op 21 juni bood premier Jetten excuses aan aan de Molukse gemeenschap. In april stelde Kamerlid Vliegenthart (GroenLinks-PvdA) vragen over erkenning en rechtsherstel. Een landelijke regeling voor de graven is er nog niet.
Wil je de status aanvragen voor het graf van je opa, oma of ouders? Gebruik onze modelbrief.
Gebruikte bronnen
Antwoorden van staatssecretaris Van Ooijen (VWS), mede namens de ministers van Defensie en BZK, ontvangen 11 mei 2022.
Moties, persberichten en nieuws over de graven in 2020 tot 2022. Het databestand is op te vragen bij de redactie.
Raadsbesluiten, regels van gemeenten en lokaal nieuws uit 2023 tot 2026. De bron per gemeente staat op de kaart.
WFM: Veere geeft grafrechten aan eerste generatie Molukkers, 23 september 2026.
CKZ Vandaag: erkenning voor eerste generatie Molukkers in Capelle, 8 juni 2026.
Kamervragen van Vliegenthart (2026Z08710), 22 april 2026.
