Mijn kind wordt op school gediscrimineerd omdat het Moluks is: wat kan ik doen?

Je kind komt thuis en vertelt dat klasgenoten het uitschelden om zijn huidskleur of afkomst. Of een leraar maakt een opmerking als "treinkaper". Dat doet pijn en je wilt weten wat je kunt doen. Het korte antwoord: discriminatie is verboden, ook op school. De school moet een klacht serieus en zorgvuldig onderzoeken. Kom je er met school niet uit, dan kun je gratis hulp krijgen.

Hoe zit het?

• Artikel 1 van de Grondwet zegt: "Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld." Discriminatie wegens onder meer godsdienst, ras, geslacht of op welke grond dan ook is niet toegestaan.
• De Algemene wet gelijke behandeling (Awgb) verbiedt in artikel 7 onderscheid in het onderwijs, onder meer op grond van ras. 'Ras' wordt breed uitgelegd: ook huidskleur, afkomst en nationale of etnische herkomst vallen eronder.
• De Wet veiligheid op school verplicht basisscholen en middelbare scholen om te zorgen voor een sociaal veilige omgeving. Elke school heeft een veiligheidsplan, een aanspreekpunt pesten, een vertrouwenspersoon en een klachtenregeling met een onafhankelijke klachtencommissie.

Belangrijk: een school mag discriminatie niet afdoen als 'gewoon pesten'. In 2010 oordeelde de Commissie Gelijke Behandeling (nu het College voor de Rechten van de Mens) over een jongen die door klasgenoten werd gediscrimineerd om zijn huidskleur. De school had wel een goed veiligheidsbeleid, maar behandelde de klacht niet apart als discriminatie. Dat was in strijd met de wet. Een school moet een klacht zorgvuldig onderzoeken, beide kanten horen, maatregelen nemen en de ouders laten weten wat er is gedaan.

Wat kun je doen?

1. Luister en schrijf op. Noteer wat er gebeurde, wanneer, wie erbij was en wat er is gezegd. Bewaar berichten en schermafbeeldingen.
2. Praat met de leraar of mentor. Zeg duidelijk dat het om discriminatie gaat, niet alleen om pesten.
3. Schakel de vertrouwenspersoon of het aanspreekpunt pesten in. Hun namen staan in de schoolgids of het veiligheidsplan.
4. Dien een klacht in. Eerst bij de directie of het schoolbestuur. Helpt dat niet, dan bij de klachtencommissie. Dat is gratis.
5. Bel de vertrouwensinspecteur van de Inspectie van het Onderwijs voor advies: 0900 111 3 111 (werkdagen 8.00–17.00 uur). Dat mag anoniem.
6. Meld het bij een antidiscriminatievoorziening. Elke gemeente heeft er een. Bel gratis 0800-0880 of meld via discriminatie.nl. Zij luisteren, registreren en helpen je verder, bijvoorbeeld met een gesprek met de school.
7. Vraag een oordeel aan bij het College voor de Rechten van de Mens. Het College onderzoekt of de school de wet heeft overtreden. De procedure is gratis en je hebt geen advocaat nodig.
8. Doe aangifte bij de politie als er een strafbaar feit is gepleegd, zoals bedreiging, geweld of groepsbelediging (artikel 137c Wetboek van Strafrecht). Anoniem melden kan via Meld Misdaad Anoniem: 0800-7000.

Molukse ervaringen

Molukse kinderen en jongeren hebben in Nederland vaak met discriminatie te maken gehad. In een onderzoek uit 2024 voor het ministerie van Sociale Zaken vertelde een jonge Molukse vrouw dat leraren haar op de middelbare school "treinkaper" noemden. Al sinds de jaren zestig verzetten Molukkers zich tegen racisme, onder meer met de Werkgroep Discriminatie Molukkers in de jaren negentig. Je staat er dus niet alleen voor.

Goed om te weten

• Een oordeel van het College is geen uitspraak van een rechter en is niet bindend. Wil je de school echt laten verplichten, dan is een gang naar de rechter nodig. Laat je daarover eerst adviseren.
• Ook de Kinderombudsman kan helpen als eerdere klachten niets opleveren.
• Steun je kind thuis: zeg dat het niet zijn schuld is en dat het goed is dat hij of zij het vertelde.
• Twijfel je over juridische stappen? Neem contact op met het Juridisch Loket of een antidiscriminatievoorziening.

Bronnen

• Artikel 1: Gelijke behandeling en discriminatieverbod (Montesquieu Instituut, denederlandsegrondwet.nl, 2023)
• Oordeel 2010-50: klacht over discriminatie van leerling niet zorgvuldig behandeld (College voor de Rechten van de Mens, 25 maart 2010)
• Wat moeten scholen doen tegen (online) pesten? (Rijksoverheid)
• De vertrouwensinspecteur voor het onderwijs (Inspectie van het Onderwijs)
• Wat gebeurt er bij het aanvragen van een oordeel bij het College? (College voor de Rechten van de Mens)
• Onderzoek naar ervaren discriminatie en racisme (Oost- en Zuidoost-Aziatische Nederlanders) (Ministerie van SZW / Universiteit van Amsterdam, januari 2024)