Je oma krijgt elk jaar een bedrag dat 'de Rietkerk' heet. Wat is dat eigenlijk? De Rietkerk-uitkering is een jaarlijkse uitkering van € 907,56 (vroeger 2.000 gulden) voor Molukkers van de eerste generatie die in 1951 of 1952 naar Nederland zijn gebracht en voor hun weduwen of weduwnaars. Je kunt hem niet meer nieuw aanvragen: dat kon tot 1 oktober 1991.
Uitreiking herdenkingspenning aan Zuid- Molukkers: burgemeester Van Thijn speldt herdenkingspenningen op. Fotograaf: Roland Gerrits (Nationaal Archief)
Hoe is de uitkering ontstaan?
In 1986 sloot de regering een overeenkomst met de Badan Persatuan, toen de grootste Molukse organisatie. Daarin stonden afspraken over het behoud van de Molukse wijken, een banenplan tegen jeugdwerkloosheid, geld voor een Moluks museum en een gebaar naar de eerste generatie: een herdenkingspenning en een jaarlijkse uitkering. De uitkering werd eerst geregeld in een besluit uit 1986 en daarna in de Wet Rietkerk-uitkering van 18 mei 1988 (Staatsblad 1988, 226). Die werkt terug tot 1 januari 1986. De naam verwijst naar Koos Rietkerk (VVD), toen minister van Binnenlandse Zaken. Meer over het pakket van 1986 lees je in Afspraken over Molukse wijken: wat is er in 1986 geregeld?
Wie heeft recht?
- Je bent in 1951 of 1952 in groepsverband naar Nederland gebracht en staat in het register van die groep. Ook enkele verwante groepen vallen eronder, zoals bepaalde oud-mariniers.
- Je kwam niet mee als kind, pleegkind of adoptiekind.
- Je leefde op 1 januari 1986 en stond toen ingeschreven in een Nederlands bevolkingsregister.
- Weduwe of weduwnaar: je was vóór 1 januari 1976 getrouwd met iemand die recht had en stond op 1 januari 1986 ingeschreven.
Een echtpaar dat allebei recht heeft, krijgt samen één uitkering: ieder de helft (artikel 2). Het recht stopt vanaf het jaar na het overlijden (artikel 3).
Hoe hoog is het bedrag?
De wet noemt een bedrag van 2.000 gulden per jaar. Omgerekend is dat € 907,56. Het bedrag is sinds 1986 niet verhoogd. Was het wel meegegroeid met de prijzen, dan zou het volgens een eerdere berekening van MOZA nu ruim boven de € 1.500 liggen.
Hoeveel mensen krijgen het nog?
De groep wordt snel kleiner. De uitvoerder, de Stichting Administratie Indonesische Pensioenen (SAIP), betaalde in 1996 nog 3.355 uitkeringen uit. In 2019 waren dat er 488 en in 2020 nog 414. Volgens de meerjarenraming van SAIP zouden het er in 2024 ongeveer 261 zijn. Nieuwere cijfers hebben we niet kunnen controleren.
Wat kun je doen?
- Vragen over de uitbetaling? Neem contact op met SAIP, die de uitkering namens het ministerie van Binnenlandse Zaken uitvoert.
- Is opa of oma overleden? Laat het SAIP weten. Woont er nog een weduwe of weduwnaar, vraag dan na of die recht houdt.
- Is oma weduwe van een KNIL-militair? Dan kan zij misschien ook de nieuwe backpay-uitkering van € 25.000 aanvragen, vanaf 1 februari 2027 bij de SVB. Dat is een aparte regeling. Lees Backpay aanvragen als weduwe van een KNIL-militair
Goed om te weten
De Rietkerk-uitkering is een gebaar, geen pensioen en geen schadevergoeding. Andere regelingen tellen apart, zoals uitkeringen voor oorlogsslachtoffers (Heeft mijn Molukse opa of oma recht op een uitkering voor oorlogsslachtoffers?) en veteranenzorg (Mijn opa zat bij het KNIL: is hij een veteraan?).
Bronnen
- Wet Rietkerk-uitkering, Staatsblad 1988, 226 (Officiële bekendmakingen, 18 mei 1988)
- De Molukse wijk als houvast (Geografie, 19 november 2021)
- Antwoorden op Kamervragen over 'Steen door de ruit en dreigbrief Molukse wijk in Elst', Aanhangsel Handelingen 2020-2021, nr. 1056 (Minister van BZK, 10 december 2020)
