Mag ik de RMS-vlag laten zien in Indonesië en de Molukken?

Je gaat naar familie in de Molukken en twijfelt of je iets met de RMS-vlag mee kunt nemen. Het korte antwoord: nee, in Indonesië mag dat niet. Daar geldt de vlag als symbool van een verboden afscheidingsbeweging. Mensen in de Molukken zijn ervoor opgepakt en tot jaren cel veroordeeld.

Wat zegt de Indonesische wet?

Indonesië ziet de RMS (Republik Maluku Selatan, uitgeroepen op 25 april 1950) als separatistische beweging. De vlag heet daar Benang Raja.

• In overheidsbesluit PP 77/2007 over regionale symbolen staat dat een provincievlag niet mag lijken op de vlag van een separatistische beweging. In de toelichting wordt de 'bendera benang raja' in de Molukken daar letterlijk als voorbeeld genoemd, samen met de Morgenster in Papoea.
• Mensen die de vlag hijsen, worden meestal vervolgd voor makar (aanslag op de staat of afscheiding). Onder het oude Wetboek van Strafrecht waren dat de artikelen 106 en 110: levenslang of maximaal 20 jaar cel.
• Sinds 2026 geldt een nieuw Wetboek van Strafrecht (wet nr. 1 van 2023). Artikel 192 stelt makar om een deel van Indonesië af te scheiden strafbaar met de doodstraf, levenslang of maximaal 20 jaar cel.

Wat is er gebeurd?

• 2007: een groep dansers voerde in Ambon de cakalele uit voor president Yudhoyono en rolde daarna de RMS-vlag uit. Leraar Johan Teterissa kreeg eerst levenslang, in hoger beroep 15 jaar.
• 2019: op Haruku werden vijf mannen, van wie één van 80 jaar, aangeklaagd voor makar na een inval waarbij RMS-vlaggen werden gevonden.
• 2020: rond 25 april arresteerde de politie in de Molukken volgens Human Rights Watch 23 mensen, onder wie kinderen.
• 2021: op Saparua werden drie mannen aangeklaagd voor makar omdat ze RMS-vlaggen in een mangoboom hadden gehangen.

Wat betekent dit voor jou als reiziger?

• Neem geen RMS-vlag, kleding, stickers of sieraden met het RMS-symbool mee naar Indonesië.
• Wees voorzichtig met foto's en berichten over de RMS op je telefoon en sociale media tijdens je reis.
• Besef dat je familie ter plekke ook in de problemen kan komen.
• Word je opgepakt, dan kan de Nederlandse ambassade je niet vrijkrijgen. Zij let erop dat je net zo behandeld wordt als andere gevangenen. Je hebt een lokale advocaat nodig.

Goed om te weten

Mensenrechtenorganisaties zoals Human Rights Watch en Amnesty International vinden dat vreedzaam een vlag tonen geen misdaad mag zijn. Toch passen Indonesische rechters de wet streng toe. Lees ook: Waarom hangt de RMS-vlag halfstok op 12 april?

Bronnen

• Peraturan Pemerintah Nomor 77 Tahun 2007 tentang Lambang Daerah (JDIH BKN)
• Indonesia v. Johan Teterissa (Columbia Global Freedom of Expression)
• Indonesia: New Arrests for Peaceful Political Expression (Human Rights Watch, 4 mei 2020)
• Sanksi hukum membuat kelompok separatis (Hukumonline, 8 juli 2025)
• KBRI Den Haag jelaskan soal pengibaran bendera RMS di Belanda (CNN Indonesia, 18 augustus 2022)
• Ik ben Nederlander en gearresteerd in het buitenland (NederlandWereldwijd)