Op 12 april hangen in veel Molukse wijken de vlaggen halfstok en je kind vraagt waarom. Waarom hangt de RMS-vlag op 12 april halfstok? Het korte antwoord: op 12 april 1966 werd Chris Soumokil, de tweede president van de Republik Maluku Selatan (RMS), in Indonesië geëxecuteerd. Op die dag herdenken veel Molukkers hem en iedereen die zijn leven gaf voor een vrije Molukse staat.
Wat gebeurde er op 12 april 1966?
Soumokil leidde na de inname van Ambon eind 1950 een guerrillastrijd op het eiland Seram. In december 1963 werd hij gevangengenomen. Een militaire rechtbank in Jakarta veroordeelde hem ter dood. Op 12 april 1966 werd hij vroeg in de ochtend gefusilleerd op het eilandje Pulau Ubi Besar, voor de kust van Jakarta. Zijn laatste woorden waren volgens zijn aanhangers: "Dat mijn dood een zegen mag zijn voor mijn volk."
Waar hij begraven ligt, heeft de Indonesische regering nooit bekendgemaakt. Zijn weduwe, Josina Soumokil-Taniwel, woont in Assen en wil nog altijd weten waar het graf is. Meer over zijn leven lees je in Wie was Chris Soumokil?
Waarom halfstok?
Een vlag halfstok betekent rouw. Je hijst de vlag eerst helemaal en laat hem dan zakken tot ongeveer de helft van de mast. De RMS-regering in ballingschap heeft 12 april uitgeroepen tot nationale gedenkdag. Dan worden alle mensen herdacht die zijn omgekomen in de strijd voor de RMS, vanaf de uitroeping op 25 april 1950 tot nu. In de gemeenschap heet deze dag ook wel Hari Pahlawan, Heldendag. Let op: in Indonesië is Hari Pahlawan een andere dag, 10 november.
Hoe wordt 12 april herdacht?
- Vlaggen: in Molukse wijken en bij huizen hangt de RMS-vlag halfstok.
- Motorrit: elk jaar rijden honderden Molukse motorrijders een herdenkingsrit voor Soumokil.
- Bijeenkomsten: in kerken en wijken zijn er herdenkingen met gebed en toespraken.
- 2026: zestig jaar na zijn dood werd op 11 april 2026 in woonoord Lunetten in Vught een monument voor Soumokil onthuld, gemaakt door Bart Belonje. Zie Woonoord Lunetten in Vught
Goed om te weten
- 12 april is iets anders dan 25 april. Op 25 april wordt de uitroeping van de RMS gevierd en hangt de vlag in top. Lees Wat gebeurde er op 25 april 1950?
- De executie van Soumokil maakte veel los bij jonge Molukkers in Nederland. Historici zien het als een van de oorzaken van de acties in de jaren zeventig.
- In Nederland mag je de RMS-vlag laten zien. In de Molukken kan dat tot vervolging leiden. Lees Mag ik de RMS-vlag laten zien?
- Niet iedereen hangt de vlag uit. Molukkers denken verschillend over de RMS. Zie Wat is de RMS? en alle Molukse gedenkdagen.
Bronnen
- Monument onthuld voor geëxecuteerde Molukse vrijheidsstrijder Soumokil (Omroep Brabant, 12 april 2026)
- Honderden motoren denderen dwars door Brabant om geld in te zamelen (Omroep Brabant, 12 april 2025)
- Monument onthuld voor Molukse vrijheidsstrijder Chris Soumokil (NOS, 12 april 2026)
- Chris Soumokil (Wikipedia, Engelstalig, geraadpleegd oktober 2026)
- Na 1950 (Vensters Molukse Geschiedenis)
Ja: de Molukse KNIL-militairen werden direct na aankomst in 1951 tegen hun wil ontslagen. Waar en hoe ze dat hoorden, verschilde per schip en per persoon.