Wat gebeurde er in 1975 bij Wijster en in Amsterdam?
In 2025 was het vijftig jaar geleden en kwamen de beelden weer voorbij. Misschien vraagt je kind wat er toen gebeurde. Kort gezegd: in december 1975 kaapten zeven Molukse jongeren een trein bij Wijster in Drenthe. Twee dagen later bezetten zeven anderen het Indonesische consulaat in Amsterdam. Bij de treinkaping werden drie mensen doodgeschoten. Bij het consulaat overleed een medewerker na een sprong uit het raam.
- WijsterTreinkaping2 tot 14 december 1975
- AmsterdamBezetting Indonesisch consulaat4 tot 19 december 1975
- De PuntTreinkaping23 mei tot 11 juni 1977
- BovensmildeGijzeling basisschool23 mei tot 11 juni 1977 (de kinderen kwamen op 27 mei vrij)
Kaartgrenzen: Natural Earth
De treinkaping bij Wijster
- Op 2 december 1975 stapten zeven jonge Molukkers uit Bovensmilde in Assen in de stoptrein van Groningen naar Zwolle. Bij Wijster, tussen Beilen en Hoogeveen, trokken ze de noodrem. Ongeveer vijftig passagiers werden gegijzeld.
- In de eerste dagen werden drie mensen doodgeschoten: machinist Hans Braam, de 22-jarige dienstplichtig soldaat Leo Bulter en passagier Bert Bierling.
- Passagier Rob de Groot werd ook uitgekozen om te worden doodgeschoten. Hij overleefde door uit de trein te springen. Andere gijzelaars wisten 's nachts te ontsnappen.
- Na bemiddeling door RMS-president J.A. Manusama en mevrouw Soumokil gaven de actievoerders zich op 14 december over. Ze kregen elk veertien jaar cel.
De bezetting van het consulaat in Amsterdam
- Op 4 december 1975 bezetten zeven jonge Molukkers het Indonesische consulaat-generaal in Amsterdam. Ze wilden de actievoerders in de trein steunen.
- Ze namen ruim veertig mensen in gijzeling, onder wie vijftien à zestien kinderen. De kinderen kwamen in de loop van de bezetting vrij.
- De Indonesische diplomaat Endang Eddy Abedy sprong uit een raam om te ontsnappen. Hij miste het matras dat beneden lag en overleed enkele dagen later.
- De actievoerders wilden onder meer steun voor een onafhankelijke Republik Maluku Selatan (RMS) en gesprekken tussen de RMS en Indonesië. Op 19 december gaven ze zich over. Ze kregen elk zeven jaar cel.
Waarom gebeurde dit?
Veel jongeren van de tweede generatie waren boos en teleurgesteld. Hun ouders waren in 1951 ‘tijdelijk’ naar Nederland gekomen, maar een eigen Molukse staat kwam er niet. De executie van RMS-president Chris Soumokil in 1966 maakte veel los. Een kleine groep koos voor geweld om aandacht te krijgen. De meeste Molukkers waren het daar niet mee eens.
Na 1975 volgden nog acties, zoals de treinkaping bij De Punt en de schoolgijzeling in Bovensmilde in 1977. Lees Wat gebeurde er bij de treinkaping bij De Punt in 1977?
Goed om te weten
- Deze acties hebben diepe sporen nagelaten bij de slachtoffers, hun families en bij de Molukse gemeenschap. Molukkers kregen daarna vaak te maken met wantrouwen.
- Premier Jetten waarschuwde in juni 2026 bij het Nationaal Moluks Monument dat je de Molukse geschiedenis niet moet terugbrengen tot ‘de treinkapingen’.
- Praat er met je kind over zonder te verbloemen: er vielen onschuldige slachtoffers. Tegelijk kun je uitleggen waar de woede vandaan kwam.
Wat kun je doen?
- Lees de reconstructie van historicus Bram de Graaf in NRC (november 2025).
- Bekijk de tijdlijn op Vensters Molukse Geschiedenis.
- Lees ook Wie was Chris Soumokil?
Bronnen
- Beëindiging van de gijzeling bij De Punt in 1977: verslag van een archiefonderzoek (met terugblik op 1975) (Ministeries van Veiligheid en Justitie en Defensie, 2014)
- Reconstructie: Molukse acties 1975 (Bram de Graaf, NRC, 29-30 november 2025)
- De treinkaping bij Wijster (Bram de Graaf, Historisch Nieuwsblad)
- Na 1950 (Vensters Molukse Geschiedenis)
- Toespraak minister-president Jetten bij inhuldiging Nationaal Moluks Monument Ulu Kora (Rijksoverheid, 21 juni 2026)
