Wat gebeurde er op 25 april 1950?

educatie
Geschreven door MOZA

Je kind vraagt waarom opa op 25 april zijn beste pak aantrekt, de vlag uithangt en naar een bijeenkomst gaat. Het korte antwoord: op 25 april 1950 werd op Ambon de onafhankelijke Republik Maluku Selatan (RMS) uitgeroepen. Voor veel Molukkers is dat een belangrijke dag, die ze elk jaar herdenken.

Wat gebeurde er in 1950?

Na de soevereiniteitsoverdracht eind 1949 werd Indonesië eerst een federatie van deelstaten. In de eerste maanden van 1950 werden die deelstaten één voor één opgeheven. Indonesië werd een eenheidsstaat. Veel Molukkers voelden zich niet gehoord. Zij vonden dat de afspraken over het recht op zelfbeschikking werden gebroken.

Op 25 april 1950 riepen Molukse leiders daarom op Ambon de RMS uit. De proclamatie werd ondertekend door onder anderen J.H. Manuhutu, de eerste president en Chris Soumokil. Oud-militairen van het KNIL steunden de nieuwe staat. Een paar maanden later viel het Indonesische leger Ambon binnen en eind 1950 was de stad in Indonesische handen. Lees meer in Wat is de RMS?

Hoe wordt 25 april nu herdacht?

  • Vlaggen. In veel Molukse wijken hangt de RMS-vlag uit.
  • Ceremonie. Op bijeenkomsten wordt de vlag gehesen, het volkslied gezongen en de proclamatie van 1950 voorgelezen. Zo deed president in ballingschap John Wattilete dat in 2020 in Breda.
  • Landelijke viering. Jarenlang was Apeldoorn de centrale plek. In 2019 kwamen ruim 2.500 mensen naar Theater Orpheus. Ruim 400 motorrijders reden in een stoet van Moordrecht naar Apeldoorn. In 2025, bij 75 jaar RMS, was er een landelijke viering in Den Bosch.
  • Lokale herdenkingen. Er zijn ook bijeenkomsten in wijken en kerken. Voor veel ouderen hoort geloof en gebed bij deze dag.

Het Nationaal Comité verzorgt het officiële protocol van de herdenking. De plaats van de landelijke viering kan per jaar verschillen. Check daarom elk jaar de aankondigingen in je wijk, kerk of via de RMS-regering.

Hoe leg je het uit aan je kind?

  • Begin bij de familie: “Opa's vader was soldaat. Hij geloofde in een eigen Molukse staat.”
  • Vertel dat 25 april gaat over een droom en een belofte die niet zijn uitgekomen. Daarom is de dag voor veel mensen feestelijk én verdrietig.
  • Leg uit dat Molukkers er verschillend over denken. Sommigen zien de RMS als politiek doel, anderen vooral als deel van hun identiteit en geschiedenis.
  • Neem je kind mee naar een herdenking, of kijk samen naar beelden en verhalen.

Goed om te weten

  • Nederland en andere landen erkennen de RMS niet als staat.
  • In de Molukken zelf is de RMS-vlag tonen riskant. Rond 25 april zet Indonesië er soms extra militairen en politie in.
  • Op 12 april hangt de vlag halfstok. Dan wordt president Soumokil herdacht. Lees Waarom hangt de RMS-vlag halfstok op 12 april?

Bronnen

MOZA
Vorige

Wat is de RMS?
Volgende

Wat gebeurde er bij de treinkaping bij De Punt in 1977?