Wat is de RMS?

educatie
Geschreven door MOZA

In de wijk hangt een RMS-vlag, je opa praat over ‘de belofte’ en op school vraagt iemand wat dat eigenlijk is. Kort gezegd: de RMS is de Republik Maluku Selatan (Republiek der Zuid-Molukken). Die werd op 25 april 1950 op Ambon uitgeroepen. Indonesië nam het gebied militair in. Sindsdien bestaat de RMS als regering in ballingschap, vooral in Nederland.

Hoe is de RMS ontstaan?

Eind 1949 droeg Nederland de soevereiniteit over aan Indonesië. Dat werd eerst een federatie van deelstaten. De Molukken hoorden bij de deelstaat Oost-Indonesië. Al snel werd Indonesië omgevormd tot één eenheidsstaat. Veel Molukkers, onder wie oud-militairen van het KNIL, wilden dat niet. Zij vonden dat afspraken over zelfbeschikking werden gebroken.

Op 25 april 1950 werd daarom op Ambon de onafhankelijke RMS uitgeroepen. De eerste president was J.H. Manuhutu. Chris Soumokil was een van de ondertekenaars en werd kort daarna president.

Wat gebeurde er daarna?

  • Indonesië blokkeerde de eilanden en viel eind september 1950 Ambon binnen. In november 1950 was de stad in Indonesische handen.
  • De RMS-regering week uit naar het eiland Seram. Daar ging een guerrillastrijd door tot president Soumokil in 1963 werd gevangengenomen.
  • Soumokil werd op 12 april 1966 in Indonesië geëxecuteerd. Daarna werd in Nederland een regering in ballingschap gevormd.

Ondertussen waren in 1951 ruim 12.500 Molukkers, onder wie circa 3.500 KNIL-militairen met hun gezinnen, ‘tijdelijk’ naar Nederland gebracht. Lees daarover meer in Hoe kwamen de Molukkers in 1951 naar Nederland?

Wie leidt de RMS nu?

De presidenten in ballingschap waren J.A. Manusama (1966–1993) en Frans Tutuhatunewa (1993–2010). Sinds 2010 is de Amsterdamse advocaat John Wattilete president. De RMS-regering zegt het doel te willen bereiken met diplomatie en politiek: “geen geweer, maar pen”, zoals een medewerker het in 2025 zei. De RMS is sinds 1991 lid van de UNPO, een internationale organisatie voor volken zonder eigen erkende staat.

Wat betekent de RMS vandaag?

  • Geen erkenning. Nederland heeft de RMS nooit erkend als staat. Ook andere landen doen dat niet. Indonesië wijst onafhankelijkheid af.
  • Risico in de Molukken. In Indonesië kan het tonen van de RMS-vlag tot vervolging leiden. Amnesty Indonesië meldde in 2020 dat minstens vijf Molukkers vastzaten omdat ze een RMS-vlag thuis hadden.
  • Identiteit in Nederland. Voor veel Molukkers staat de RMS voor de strijd en de beloften die onze opa's en oma's meenamen. Je ziet dat op 25 april en 12 april.
  • Verschillende meningen. Niet alle Molukkers steunen de RMS-leiding of de politieke koers. Er is ook verschil tussen generaties. Zo spelen er tegenwoordig profvoetballers met Molukse roots voor het Indonesische nationale elftal. Daar wordt in de gemeenschap verschillend over gedacht. Dat mag: je kunt de geschiedenis respecteren en toch je eigen mening hebben.
  • De RMS leeft nog. Dat zie je elk jaar op 25 april. Bij de landelijke herdenking in 2019 in Apeldoorn waren meer dan 2.500 bezoekers en reden ruim vierhonderd motorrijders mee. Ook in veel Molukse wijken wordt de dag gevierd.

Wat kun je doen?

Bronnen

MOZA
Vorige

Wat is het verschil tussen de provincies Maluku en Maluku Utara?
Volgende

Wat gebeurde er op 25 april 1950?