Het korte antwoord: de zorg in de Molukken werkt in stappen. Je begint bij een puskesmas, een gezondheidscentrum van de overheid. Alleen als dat nodig is, stuurt de puskesmas je door naar een ziekenhuis. De meeste ziekenhuizen en specialisten zitten in de stad Ambon. Op de andere eilanden is de zorg beperkt. Ben je er op bezoek, dan geldt dat ook voor jou. Een goede reisverzekering is daarom belangrijk.
Hoe de zorg is opgebouwd
Indonesië heeft een landelijke zorgverzekering: de JKN. Die wordt uitgevoerd door BPJS Kesehatan. De meeste inwoners van de Molukken zijn via de JKN verzekerd. Toch kosten sommige behandelingen nog steeds veel geld.
Wie verzekerd is, gaat eerst naar de eerste lijn. Dat is meestal een puskesmas, een kleine kliniek of een huisarts. Een puskesmas doet onder meer:
- spreekuur voor gewone klachten;
- eerste hulp;
- normale bevallingen;
- soms een korte opname.
In sommige dorpen is er ook een kleinere post, de pustu. Kan de eerste lijn je niet helpen? Dan krijg je een verwijzing (rujukan) naar een ziekenhuis. Kan dat ziekenhuis het ook niet, dan word je verder doorgestuurd. Voor zware zorg kom je zo vaak in Ambon uit.
In de praktijk gaat het niet altijd zo. De puskesmas kan ver weg zijn, dus veel mensen gebruiken eerst zelf medicijnen. Bij een noodgeval, zoals een hartaanval, ga je meteen naar het ziekenhuis.
De ziekenhuizen
In de stad Ambon staan de meeste ziekenhuizen van de provincie. Dat zijn onder meer:
- RSUP dr. J. Leimena: een groot ziekenhuis van de landelijke overheid;
- RSUD dr. M. Haulussy: het ziekenhuis van de provincie;
- RS Siloam Ambon: een particulier ziekenhuis;
- RS Bhayangkara Ambon: het ziekenhuis van de politie;
- RS Prof. dr. J.A. Latumeten: het ziekenhuis van het leger;
- RS Sumber Hidup GPM: een ziekenhuis van de protestantse kerk.
Op de andere eilanden zijn er kleinere ziekenhuizen, bijvoorbeeld in Banda Neira, in Masohi, Piru en Bula op Seram en in Dobo op de Aru-eilanden. Die hebben minder afdelingen, minder apparatuur en minder specialisten.
Waar de zorg tekortschiet
De Molukken bestaan uit veel eilanden. Dat maakt goede zorg overal lastig. Er zijn te weinig specialisten en de meeste werken in Ambon. Begin 2023 werkten in de stad Ambon 103 specialisten. In Maluku Tengah waren dat er 20 en op de Aru-eilanden maar 4. Vooral kinderartsen, gynaecologen, chirurgen en internisten zijn er te weinig.
Kleine ziekenhuizen hebben ook niet altijd genoeg spullen. Zo raakten in 2024 in het ziekenhuis van Banda Neira de flessen met zuurstof vaak op. Ook kan het vervoer per boot de behandeling vertragen. Wie op een klein eiland ernstig ziek wordt, moet vaak eerst met de boot naar Ambon. Voor zware zorg gaan patiënten soms zelfs naar Makassar of Jakarta.
Wat betekent dit als je er verblijft?
Ga je op familiebezoek of op vakantie, dan krijg je met dezelfde zorg te maken. Reken als bezoeker op je eigen verzekering en niet op de JKN. Dit kun je verwachten:
- Lichte klachten: ga naar een puskesmas of een kliniek in de buurt.
- Ernstige klachten: ga naar een ziekenhuis in Ambon. Ben je op een ander eiland, dan moet je daar misschien eerst heen reizen. Meer over de boten lees je in Hoe kom je van Ambon naar Saparua, Seram of Banda?
- Zware ziekte of ongeluk: buiten de grote steden is de zorg in Indonesië beperkt. Word je opgenomen, dan moet je misschien naar Singapore, Maleisië of Thailand worden gebracht.
Dit zijn de alarmnummers in Indonesië (november 2026): ambulance 118, politie 110 en brandweer 113. In de praktijk is het vaak handiger als je familie of je hotel de ambulance of het ziekenhuis belt. Bel bij ernstige problemen ook meteen je reisverzekeraar. Soms vraagt een ziekenhuis om vooraf te betalen of een borg. Neem daarom zo snel mogelijk contact op met je verzekeraar, zodat je geen hoge borg betaalt die je niet terugkrijgt. Het 24/7 Contactcenter van Nederland Wereldwijd kun je bellen op +31 247 247 247. Je familie ter plaatse weet vaak goed welke dokter of welk ziekenhuis betrouwbaar is. Vraag het gerust. Lees ook Is reizen naar Ambon en de Molukken veilig?
Medicijnen
In Ambon zijn apotheken (apotek). Drogisterijen verkopen soms ook eenvoudige medicijnen. Ze hebben alleen veel minder op voorraad dan een drogist in Nederland. Gebruik je vaste medicijnen, bijvoorbeeld voor suikerziekte? Neem dan genoeg mee uit Nederland, met een medicijnpaspoort of doktersverklaring.
Wat betaalt je verzekering?
Je Nederlandse basisverzekering vergoedt ook zorg in het buitenland. Maar je krijgt nooit meer terug dan de zorg in Nederland mag kosten. Is de rekening hoger? Dan betaal je het verschil zelf, behalve als je reisverzekering of aanvullende verzekering dat betaalt. Vervoer terug naar Nederland (repatriëring) zit niet in de basisverzekering. Dat krijg je alleen vergoed van een reisverzekering of een aanvullende verzekering. Waar je op let bij het kiezen, lees je in Reisverzekering voor een reis naar de Molukken: waar let je op?
- Check voor vertrek of je reisverzekering medische kosten en repatriëring dekt.
- Neem je polis en het alarmnummer van je verzekeraar mee.
- Bewaar alle bonnen en rapporten. Die heb je nodig om geld terug te vragen.
De Europese zorgpas (EHIC) is voor reizen binnen Europa. In Indonesië heb je er niets aan. Welke prikken je nodig hebt, lees je in Welke vaccinaties heb ik nodig voor een reis naar de Molukken? Ga je met kinderen? Kijk dan ook bij Met kinderen naar de Molukken: waar let je op?
Bronnen
- Reisadvies Indonesië (Ministerie van Buitenlandse Zaken, laatst gewijzigd 20 oktober 2026)
- Hoe ben ik voor zorg verzekerd als ik op vakantie ben in het buitenland? (Rijksoverheid, 2026)
- Pahami alur rujukan JKN: kenapa harus dimulai dari FKTP? (InfoPublik, 2025)
- Cari rumah sakit (Kementerian Kesehatan RI, geraadpleegd november 2026)
- Ketua IDI: Maluku kekurangan dokter spesialis dasar (ANTARA Ambon, 2023)
- Layanan kesehatan di kepulauan Maluku masih terkendala (Ombudsman RI, 2024)

