Rouw en verlies in een Molukse familie: hoe ga je ermee om?

educatie
Geschreven door MOZA

Je oma, vader of broer is overleden. De drukke dagen met familie, de troostavond en de uitvaart zijn voorbij. Misschien wordt het nu stiller om je heen, terwijl het gemis juist groter wordt. Het korte antwoord: rouw heeft tijd nodig en iedereen rouwt op een eigen manier. Steun van familie, kerk of moskee helpt vaak. Kom je niet verder of wordt het gemis erger? Dan kun je naar je huisarts.

Wat is rouw?

Rouw is een natuurlijke reactie op verlies. Je zoekt een nieuw evenwicht in een leven zonder die persoon. Dat gaat met vallen en opstaan. De ene dag gaat het redelijk, de andere dag helemaal niet. Er is geen vaste tijd voor. Geef jezelf die tijd en ruimte.

De meeste mensen die een verlies meemaken, krijgen op de lange termijn geen ernstige psychische problemen. Verdriet, boosheid of leegte zijn dus op zichzelf geen reden om je zorgen te maken.

Rouwen in een Molukse familie

In de Molukse gemeenschap deel je een verlies vaak met de hele familie. Samen praten, bidden en er voor elkaar zijn helpt bij het verwerken. In veel families komt men veertig dagen na de begrafenis opnieuw bij elkaar. Dan wordt ook besproken hoe het verder moet en hoe de naaste familie gesteund wordt. Over de rituelen zelf lees je meer in Hoe gaat een Molukse rouwperiode en uitvaart?

Die steun is waardevol. Toch stopt rouw niet na de uitvaart of na veertig dagen. Een paar dingen kunnen het extra zwaar maken:

  • Niet willen klagen. Voor veel Molukkers is praten over problemen buiten de familie niet vanzelfsprekend. Psycholoog Bram Latumahina noemt dat malu: je schamen en de vuile was niet buiten willen hangen. Maar je verdriet delen is geen zwakte.
  • Lang gezorgd. Was je lang mantelzorger, was er spanning in de familie of maakte je eerder ingrijpende dingen mee? Dan kan rouw zwaarder zijn. Dat staat in de landelijke richtlijn voor zorgverleners over rouw.
  • Afscheid van een generatie. Er leven nog maar weinig mannen van de eerste generatie die in 1951 kwamen. Als opa of oma overlijdt, voelt dat voor sommigen ook als het verlies van verhalen en van een stuk geschiedenis.

Wat kun je zelf doen?

  • Neem de tijd. Er is geen goede of foute manier van rouwen.
  • Praat met iemand die je vertrouwt. Een familielid, een vriend, je pendeta of dominee, een ouderling of de imam.
  • Houd herinneringen levend. Vertel verhalen, kijk foto's, bezoek het graf of zing de liederen die jullie samen zongen. Doe wat jou troost geeft.
  • Schrijf verhalen op. Wat vertelde opa of oma over vroeger? Lees ook Hoe begin ik met het uitzoeken van mijn Molukse familiegeschiedenis?
  • Let op elkaar. Ook je ouders, broers, zussen of kinderen rouwen, ieder op een eigen manier.

Wanneer zoek je hulp?

Zoek hulp als je het gevoel hebt dat je niet verder komt, als het gemis erger wordt of als je je verdriet met iemand buiten de familie wilt delen. Zorgverleners kijken extra goed als rouw na meer dan een jaar nog heel zwaar is en je dagelijks leven sterk beperkt. Ze spreken dan van langdurige rouw. Daar is behandeling voor.

Ga in dat geval naar je huisarts. Die kan je doorverwijzen naar de praktijkondersteuner ggz of naar een psycholoog. Vertel gerust over je familie en je achtergrond.

Waar kun je terecht?

  • Huisarts. Voor een gesprek en zo nodig een verwijzing.
  • Kerk, moskee of geestelijk verzorger. Een geestelijk verzorger kan je ook doorverwijzen naar iemand met een achtergrond die bij je past.
  • De Luisterlijn. Een anoniem gesprek met een vrijwilliger. Bel 088 0767 000, dag en nacht, voor iedereen vanaf 18 jaar. Chatten kan via deluisterlijn.nl.
  • MIND Hulplijn. Praten met een getrainde hulpverlener over onder meer rouw en verlies. Bel 0900 1450 of chat via mindhulplijn.nl.
  • Gemeente en Humanitas. Vraag bij je gemeente naar maatschappelijk werk of gespreksgroepen. In verschillende regio's heeft Humanitas het project Steun bij Verlies, waarbij een getrainde vrijwilliger bij je thuis komt.

Goed om te weten

Bronnen

MOZA
Vorige

Hoe leer je je kind Moluks Maleis?
Volgende

Woordenlijst Moluks Maleis: woorden en zinnen met uitspraak