Hoe leer je je kind Moluks Maleis?

educatie
Geschreven door MOZA

Je wilt dat je kind de taal van opa en oma meekrijgt. Maar misschien spreek je het zelf niet zo goed. Het korte antwoord: laat je kind de taal zo vaak mogelijk horen, van mensen die hem goed spreken. Dat kun je zelf zijn, maar ook de grootouders. Liedjes en de kerk helpen ook. Twee talen zijn geen probleem voor een kind. Het gaat erom dat je kind beide talen echt goed leert.

Is twee talen niet te veel voor een kind?

Nee. Toch voedden veel ouders van de tweede generatie hun kinderen op in het Nederlands. Daardoor spreken veel jongere Molukkers nu weinig of geen Maleis. Volgens het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) is het een misverstand dat je thuis Nederlands moet praten om je kind Nederlands te leren. Kinderen halen talen in het begin soms door elkaar, maar dat gaat vanzelf over.

Waar gaat het om?

Het doel is dat je kind echt tweetalig wordt: dat het allebei de talen op niveau spreekt en niet alleen een paar woorden kent. Taalonderzoeker Josje Verhagen van de Universiteit van Amsterdam zegt: hoe meer aanbod, hoe beter een kind een taal leert.

Daarom maakt het uit wie de taal aanbiedt. Het NJi raadt aan om met je kind de taal te spreken die je het best beheerst. Volgens Verhagen leert een kind geen van beide talen goed als ouders thuis een taal spreken die ze zelf niet goed beheersen. Spreek je maar een beetje Maleis? Praat dan Nederlands als je iets wilt uitleggen of je gevoel wilt laten zien. Zorg dat je kind het Maleis vooral hoort van mensen die het goed spreken, zoals opa, oma of andere familie.

Wat kun je thuis doen?

  • Vaste momenten. Kies momenten waarop je Maleis gebruikt: aan tafel, bij het aankleden of voor het slapengaan. Begin met woorden die elke dag terugkomen, zoals eten, familie en groeten.
  • Blijf het aanbieden. Ook als je kind in het Nederlands antwoordt. Elke keer dat je kind de taal hoort, telt.
  • Leer samen. Ken je zelf weinig woorden? Ga samen op ontdekking. Schrijf woorden op die je bij familie hoort en hang ze op de koelkast.
  • Lees en zing. Het NJi raadt aan om vaak samen te lezen en te zingen, liefst op een vast moment.

Opa, oma en de kerk

In een onderzoek onder Molukse families (Tomasowa, 2019) vertelden mensen van de tweede generatie dat ze Maleis vooral leerden van hun opa en in de Molukse wijk. Van de derde generatie in dat onderzoek sprak ongeveer de helft nog Maleis. De vierde generatie sprak het niet meer. Het was een kleine studie, maar het laat zien hoe belangrijk grootouders zijn.

  • Vraag opa of oma om alleen Maleis met je kind te praten. Ook als ze geneigd zijn om snel over te stappen op Nederlands.
  • Laat ze vertellen over vroeger of over de Molukken. Neem het op met je telefoon, dan kun je het later samen terugluisteren.
  • Ga mee naar een Molukse kerkdienst. Die zijn vaak nog in het Maleis. Je kind hoort daar de taal en de liederen.

Liedjes

Zingen is een makkelijke manier om woorden te leren. Veel Molukse kinderen kennen liedjes als Burung Kakatua, Ayo Mama en Sarinande. Zing ze samen en vertel wat de woorden betekenen. Vraag opa of oma welke liedjes zij als kind zongen. Meer over deze liederen lees je in Wat is lagu-lagu?

Boeken, apps en lessen

  • Tweetalige boeken. Er zijn weinig kinderboeken in het Moluks Maleis. Een voorbeeld is Trientje Tjitjak van Hylkje Steensma, met tekeningen van Mathijs Souhoka. Opa en oma nemen per ongeluk een hagedis mee uit Ambon. Het boek is in het Nederlands en het Maleis en is bedoeld voor kinderen van 6 tot 9 jaar. Het verscheen in 1996 bij het Landelijk Steunpunt Educatie Molukkers. Vraag ernaar bij de bibliotheek.
  • Apps. Wij vonden geen bekende taalapp met een cursus Moluks Maleis. Een app voor Indonesisch helpt bij woorden, maar je kind leert dan saya in plaats van beta voor 'ik'. Het verschil lees je in Hoe leer ik Ambonees-Maleis?
  • Zelf les nemen. Wil je zelf beter Maleis leren, zodat je het kunt doorgeven? Stichting Moluks Erfgoed geeft een cursus Moluks Maleis in Den Haag. Kijk op de website voor data en prijs. Let op: een cursus 'Maleis' bij een gewoon taalinstituut gaat meestal over de taal van Maleisië.

Goed om te weten

  • Er is geen officiële spelling van Moluks Maleis. Je ziet bijvoorbeeld seng en sen door elkaar. Maak je daar niet druk om.
  • Je kind heeft ook veel Nederlands nodig voor school. Dat krijgt het op de opvang, op school en van vriendjes.
  • Heeft je kind moeite met praten in allebei de talen? Neem dan contact op met het consultatiebureau.
  • Waar de taal vandaan komt en hoe hij verschilt van het Indonesisch, lees je in Welke taal spreken Molukkers?

Bronnen

MOZA
Vorige

Hoe maak je ikan kuah kuning?
Volgende

Rouw en verlies in een Molukse familie: hoe ga je ermee om?