Woordenlijst Moluks Maleis: woorden en zinnen met uitspraak

Je hoort thuis, in de kerk of op een feest woorden die je half kent. Wat betekent bae-bae en wie noem je usi? In deze woordenlijst vind je 82 woorden en zinnen uit het Moluks Maleis (ook wel Ambonees-Maleis). Het korte antwoord op de vraag hoe je ze zegt: tik op het luidsprekertje naast een woord en je hoort het.

De meeste woorden komen uit artikelen in de Kennisbank. Daar lees je meer uitleg en de bronnen.

Groeten en wensen

  • selamat pagi – goedemorgen
  • selamat siang – goedemiddag (rond het middaguur)
  • selamat sore – goedemiddag (later op de middag)
  • selamat malam – goedenavond
  • ale bae? – gaat het goed met je?
  • beta bae – het gaat goed met mij
  • bae-bae – pas goed op jezelf; dit zeg je ook bij het afscheid
  • selamat – gefeliciteerd
  • selamat ulang tahun – gefeliciteerd met je verjaardag
  • selamat Hari Natal – vrolijk kerstfeest
  • selamat Tahun Baru – gelukkig nieuwjaar
  • Tuhan berkati – God zegene je

Meer weten: Hoe zeg je hallo en dank je wel in het Moluks Maleis?.

Bedanken

  • dangke – dank je wel (je ziet ook danke)
  • dangke lai – heel erg bedankt
  • dangke banyak – heel veel dank
  • terima kasih – dank je wel in het Indonesisch; ook dat begrijpt iedereen

Meer weten: Hoe zeg je hallo en dank je wel in het Moluks Maleis?.

Ik, jij, wij

  • beta – ik
  • ale – jij (tegen mensen van je eigen leeftijd of jonger)
  • ose – jij, informeel; komt van het Portugese você
  • katong – wij, wij allemaal
  • dong – zij

Meer weten: Welke taal spreken Molukkers?.

Handige zinnen

  • beta pung nama ... – mijn naam is ...
  • ale pung nama sapa? – hoe heet jij?
  • iya – ja
  • seng – nee, niet (je ziet ook sen)
  • beta seng tau – ik weet het niet
  • dapor – keuken

Meer weten: Hoe zeg je hallo en dank je wel in het Moluks Maleis?.

Onderweg

  • jemput – iemand ophalen, bijvoorbeeld van het vliegveld of de haven
  • antar – iemand of iets wegbrengen
  • pulang – naar huis gaan, teruggaan

Familie en aanspreken

  • bung – oudere broer; ook een man die wat ouder is dan jij
  • usi – oudere zus; ook een vrouw die wat ouder is dan jij
  • nyong – jongen of jongere man (je zegt: njong)
  • nona – meisje of jongere vrouw
  • nona manis – lief meisje
  • tete – opa, ook oudoom
  • nene – oma, ook oudtante
  • tete nene moyang – de voorouders
  • om – oom; ook voor oudere mannen
  • tante – tante; ook voor oudere vrouwen

Meer weten: Wat betekenen bung, usi, nyong, nona, tete en nene?.

Gezegden

  • ale rasa beta rasa – wat jij voelt, voel ik ook
  • orang basudara – wij zijn allemaal broers en zussen
  • sagu salempeng dipata dua – één plak sago breek je in tweeën: je deelt wat je hebt
  • saki di kuku, rasa di daging – pijn aan de nagel voel je in het vlees

Meer weten: Wat betekent ale rasa beta rasa?.

Dorp en familie

  • negeri – traditioneel Moluks dorp met een eigen bestuur volgens de adat
  • raja – het dorpshoofd
  • soa – groep van meerdere families in een negeri
  • kepala soa – het hoofd van een soa
  • marga – de Molukse familienaam
  • fam – ander woord voor marga
  • mata rumah – familiegroep met dezelfde achternaam; letterlijk "oog van het huis"
  • rumah tua – het ouderlijk huis van de familie

Meer weten: Wat is een negeri en wat doet een raja?, Wat is een marga?, Wat is een Molukse wijk?.

Adat en geloof

  • adat – het ongeschreven gewoonterecht van de Molukken
  • pela – oud verbond tussen twee of meer Molukse dorpen (je zegt: péla)
  • gandong – pela tussen dorpen die zich zien als familie, met een gemeenschappelijke voorouder
  • panas pela – het vernieuwen van een pelaband tussen dorpen (je zegt: panas péla)
  • kawin – trouwen, het huwelijk (je hoort ook kaweng)
  • pesta kawin – het bruiloftsfeest
  • masuk minta – de familie van de man vraagt officieel om de hand van de vrouw
  • harta – de bruidsschat of bijdrage van de familie van de man
  • sidi – belijdenis doen in de protestantse kerk
  • anggota sidi – belijdend lid

Meer weten: Wat is adat bij Molukkers?, Wat is pela en gandong?, Wat betekent kawin?, Wat betekent sidi?, Wat is sopi?.

Eten en drinken

  • papeda – dikke, kleverige pap van sagomeel en kokend water
  • sagu lempeng – koekje van sago
  • sopi – sterke drank, gestookt uit het sap van de arenpalm
  • sageru – het zoete sap van de arenpalm; ook licht gegiste palmwijn

Meer weten: Wat zijn typisch Molukse gerechten?, Wat is papeda?, Wat is sopi?.

Muziek, dans en kleding

  • tifa – Molukse trom van een uitgeholde boomstam
  • cakalele – eeuwenoude Molukse krijgsdans
  • parang – lang zwaard of kapmes bij de cakalele
  • salawaku – smal, lang schild bij de cakalele
  • lagu – lied
  • lagu-lagu – liederen; de traditionele Molukse liederen
  • baju cele – traditionele bloes met lange mouwen en een split voor
  • kain – lange doek die om het lichaam wordt gewikkeld
  • kebaya – lange bloes met lange mouwen

Meer weten: Wat is Molukse muziek?, Wat is een tifa?, Wat is cakalele?, Wat is lagu-lagu?, Wat is baju cele?.

Taal, land en geschiedenis

  • nusa ina – moedereiland (nusa = eiland, ina = moeder); eretitel van Seram
  • mena muria – "voor – achter": roeikreet, vrij vertaald "één voor allen, allen voor één"
  • kora kora – grote houten roeiboot
  • Alifuru – oude naam voor de oorspronkelijke bewoners van het binnenland van Seram, Halmahera en Buru
  • kampong – de Molukse wijk
  • bahasa tanah – "taal van het land": de eigen taal van een eiland of dorp
  • Melayu Sini – "Maleis van hier": het Moluks Maleis zoals Molukkers in Nederland het spreken

Meer weten: Waarom heet Seram Nusa Ina?, Wat betekent Mena Muria?, Wat zijn Alfoeren?, Wat is een Molukse wijk?, Welke taal spreken Molukkers?.

Goed om te weten

  • Moluks Maleis heeft geen officiële spelling. Je ziet dus dangke en danke, of seng en sen. Allebei is goed.
  • Uitspraak en woorden verschillen per familie en eiland. Vraag je ouders of grootouders hoe zij het zeggen.
  • De voorleesstem is een Indonesische computerstem. Die klinkt in de buurt, maar niet precies zoals je oma.
  • Tegen ouderen zeg je liever niet ale of ose. Gebruik hun titel, zoals om, tante of usi.
  • Mis je een woord? Laat het ons weten. We voegen alleen woorden toe die we met een bron kunnen controleren.

Bronnen

Vorige
Vorige

Rouw en verlies in een Molukse familie: hoe ga je ermee om?

Volgende
Volgende

Wat is LIMO, het Landelijk Integraal Moluks Overlegorgaan?