Kan ik een overleden familielid in de Molukken laten begraven?
Opa wilde altijd terug naar zijn dorp en nu hij is overleden wil de familie hem daar begraven. Het korte antwoord: ja, dat kan. Een overledene uit Nederland in de Molukken laten begraven is wel ingewikkeld. Er zijn papieren nodig uit Nederland en Indonesië, het moet snel gebeuren en het kost veel geld. Een uitvaartondernemer met ervaring in vervoer naar het buitenland regelt het meeste. Lukt het niet meteen? Dan kan het ook later: eerst begraven in Nederland en na verloop van tijd herbegraven in de Molukken.
Hoe zit het?
In Nederland gelden de regels van de Wet op de lijkbezorging en het Besluit op de lijkbezorging. Daarnaast heeft Indonesië eigen eisen voor het binnenbrengen van een overledene. Een paar regels die je moet kennen:
- Termijn. In Nederland mag een overledene niet eerder dan 36 uur en niet later dan 6 werkdagen na het overlijden worden begraven of gecremeerd. Wil je langer wachten, bijvoorbeeld omdat familie uit het buitenland moet komen, dan heb je toestemming nodig van de burgemeester van de gemeente waar de overledene is.
- Balsemen. Balsemen is in Nederland normaal niet toegestaan. Maar voor een overledene die in het buitenland wordt begraven of gecremeerd, heb je daar geen toestemming voor nodig.
- Vervoer naar het buitenland. Voor het vervoer van een overledene over de grens zijn speciale documenten nodig. Je uitvaartondernemer vraagt die aan.
- Eisen van Indonesië. De Indonesische ambassade in Den Haag kan om eigen verklaringen vragen. Die eisen kunnen veranderen. Vraag ze altijd vooraf op.
Wat kun je doen?
- Bespreek de wens met de familie. Weet je wat de overledene wilde? Kijk of er iets op papier staat. Overleg ook met familie in de Molukken: is er plek in het dorp of op de grond van de familie? Zij moeten daar vaak toestemming regelen bij de kerk, de moskee of het dorpsbestuur.
- Kijk in de uitvaartverzekering. Staat in de polis dat "overbrenging naar het buitenland" is verzekerd? Niet elke verzekering doet dat, of alleen tot een bepaald bedrag. Bel de verzekeraar meteen.
- Kies een uitvaartondernemer met ervaring. Vraag of hij eerder een overledene naar Indonesië heeft gebracht. Vraag een offerte met alle kosten: balsemen, kist, papieren, vlucht en vervoer naar het dorp.
- Vraag naar de papieren. Vraag de uitvaartondernemer en de ambassade welke verklaringen nodig zijn, of ze vertaald of gelegaliseerd moeten worden en welke eisen de luchtvaartmaatschappij stelt aan de kist.
- Regel de aangifte van overlijden bij de gemeente in Nederland. Meestal doet de uitvaartondernemer dat.
- Plan de reis van de familie. Wie gaat mee? Heeft iedereen een geldig paspoort en, als dat nodig is, een visum voor Indonesië? Lees ook Welk visum heb ik nodig voor een reis naar de Molukken?
Goed om te weten
- Tijd is krap. Door de termijnen, de papieren en de vluchten moet alles in een paar dagen geregeld worden. Begin direct.
- Later herbegraven kan wel. Wordt het nu te krap of te duur, dan kun je iemand eerst in Nederland begraven en later de stoffelijke resten naar de Molukken laten overbrengen. Dan is er tijd om alles rustig te regelen met de familie in het dorp. Voor het opgraven heb je toestemming van de burgemeester nodig. Een uitvaartondernemer of een bedrijf dat herbegrafenissen verzorgt, kan dat voor je aanvragen en het vervoer regelen.
- Kosten. Overbrengen naar de Molukken is veel duurder dan een uitvaart in Nederland. Vraag altijd eerst een offerte.
- Een andere mogelijkheid is cremeren. Na een crematie in Nederland moet de as normaal één maand in het crematorium blijven. Wil je de asbus eerder meenemen naar het buitenland, dan vraag je ontheffing aan de officier van justitie. Volgens de Rijksoverheid zijn voor de uitvoer van as geen wettelijke documenten nodig. Neem wel een Engelse verklaring van overlijden en een verklaring van de crematie mee. Of cremeren past bij jullie geloof en adat, is iets om samen te bespreken.
- Begraven in Nederland? Op sommige plekken hebben graven van de eerste generatie een bijzondere status. Lees Wat is de beschermde of bijzondere status voor graven van de Molukse 1e generatie?
- Nationaliteit. Had de overledene geen Nederlandse of Indonesische nationaliteit, of is hij staatloos? Bespreek dat vooraf met de uitvaartondernemer en de ambassade. Zie ook Waarom is een groep Molukkers staatloos?
Bronnen
- Wanneer mag ik een overledene laten begraven of cremeren? (Rijksoverheid)
- Waar vraag ik toestemming om het lichaam van een overledene te balsemen? (Rijksoverheid)
- Wat mag ik doen met de as van een overledene? (Rijksoverheid)
- Waar mag ik een overledene laten begraven of cremeren? (Rijksoverheid)
- Overlijden: maak een overzicht van wat u moet weten en regelen (Rijksoverheid)
