Leren kinderen op school over de geschiedenis van Molukkers?
Je kind komt thuis met een les over de Tweede Wereldoorlog of over Indonesië, maar over Molukkers werd niets gezegd. Of je bent leraar en wilt er juist aandacht aan besteden. Het korte antwoord: soms wel, maar het is niet verplicht en verschilt per school. De Canon van Nederland noemt Molukkers en er is goed gratis lesmateriaal.
Hoe zit het?
Scholen werken met kerndoelen: wettelijke doelen die zeggen wat leerlingen moeten leren. Die zijn vrij algemeen. Scholen en leraren bepalen zelf welke onderwerpen ze kiezen.
- Kerndoel 52 (basisschool). Sinds 2009 staat in dit kerndoel voor geschiedenis dat de vensters van de Canon van Nederland dienen “als inspiratiebron” voor de lessen. De canon is dus een hulpmiddel, geen verplichte lesstof.
- Canon van Nederland. De canon heeft 50 ‘vensters’. In het venster Indonesië (1945–1949) staat dat ongeveer 12.500 Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen naar Nederland kwamen, met de belofte van een vrije Molukse staat die nooit werd ingelost. Ook de treinkaping bij De Punt staat in de tijdlijn. Een eigen venster over Molukkers is er niet.
Verandert er iets?
De overheid werkt aan nieuwe kerndoelen voor alle vakken. De nieuwe kerndoelen voor burgerschap zijn klaar. Vanaf augustus 2027 wordt van scholen verwacht dat ze ermee werken en ze hebben tot 2031 de tijd om ze in te voeren. De nieuwe kerndoelen voor ‘mens en maatschappij’, waar geschiedenis onder valt, zijn later uitgewerkt. Of en hoe het koloniale verleden en de Molukse geschiedenis daar een plek in krijgen en wanneer ze verplicht worden, is nog niet definitief. Check de actuele stand op rijksoverheid.nl of slo.nl.
Wat kun je doen als ouder?
- Vraag de leraar of de school aandacht besteedt aan Molukse geschiedenis, bijvoorbeeld rond 21 maart (aankomst 1951) of bij het onderwerp Indonesië.
- Bied aan om iets te vertellen of een familiefoto mee te nemen. Persoonlijke verhalen maken veel indruk.
- Wijs de school op gratis lesmateriaal (zie hieronder).
- Vertel thuis zelf de verhalen van onze opa's en oma's. Lees samen artikelen uit deze kennisbank, zoals Hoe kwamen de Molukkers in 1951 naar Nederland?
Lesmateriaal voor leraren
- Vensters Molukse Geschiedenis: een tijdlijn van de Molukse geschiedenis in tijdvakken, gemaakt door het Landelijk Steunpunt Educatie Molukkers.
- Canon van Nederland: bij het venster Indonesië horen een vensterles, filmpjes van Schooltv en een aflevering van Het Klokhuis.
- Herinneringscentrum Kamp Westerbork: heeft een educatieaanbod en besteedt in het themajaar 2026 extra aandacht aan woonoord Schattenberg.
- Museum Maluku (voorheen Moluks Historisch Museum): beheert de Molukse collectie en organiseert tentoonstellingen en programma's. Het museum wil zijn educatieve aanbod voor scholen versterken. Lees ook Wat is het Moluks Historisch Museum?
Goed om te weten
Vroeger kregen Molukse kinderen op sommige scholen les in het Maleis. Lees daarover Maleise les op school: wat was het en waarom is het er niet meer?
Bronnen
- Venster Indonesië (1945–1949) (Canon van Nederland)
- Besluit wijziging kerndoelen basisonderwijs (canon), Staatsblad 2009, 223 (Officiële Bekendmakingen, 2009)
- Nieuwe stap bij vernieuwing van curriculum (Rijksoverheid, 1 september 2025)
- Brief regering over kerndoelen burgerschap (Eerste Kamer, juni 2026)
- Periodeverslag 2022–2024 (Museum Maluku/Stichting Moluks Historisch Museum, 2025)
