Wat hield het excuus van premier Jetten aan Molukkers in?

educatie
Geschreven door MOZA

Iedereen in de familie praatte erover: de premier heeft sorry gezegd. Maar waarvoor precies en wat gebeurt er nu? Op zondag 21 juni 2026 bood minister-president Rob Jetten namens de Nederlandse regering excuses aan de Molukse gemeenschap aan. Dat deed hij in Rotterdam, bij de onthulling van het Nationaal Moluks Monument Ulu Kora.

Wat zei hij?

Het monument staat aan de Lloydkade, de plek waar in 1951 de schepen met Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen aankwamen (lees: Hoe kwamen de Molukkers in 1951 naar Nederland?). Jetten bood excuses aan:

  • “Voor het harteloze en eerloze ontslag als militair.”
  • “Voor de gebrekkige opvang en huisvesting.”
  • “Voor niet gezien en in de steek gelaten worden.”
  • “Voor het onvervulde verlangen naar thuis.”
  • “Voor het verdriet en de pijn in zoveel Molukse gezinnen.”

Hij zei ook: “U wordt gezien.” En: “Excuses krijgen pas betekenis door de daden die er op volgen.” Hij waarschuwde Nederland om de Molukse geschiedenis niet te beperken tot de treinkapingen en sprak over de pijn van de eerste tot en met de vierde generatie. Over het ontslag bij aankomst en de opvang in kampen als Westerbork en Vught zei hij dat dit onrecht nooit duidelijk genoeg was erkend.

Wat hij niet apart noemde: de staatloosheid van een deel van de gemeenschap en de RMS. Ook kondigde hij geen geld of andere concrete maatregelen aan. Het vervolg is volgens hem “niet in beton gegoten”.

Hoe reageerde de gemeenschap?

Bij het monument klonken applaus en gejuich. Aanwezig waren onder anderen RMS-president in ballingschap John Wattilete, burgemeester Carola Schouten en de kunstenaars Jaïr Pattipeilohy en Maurice den Boer. Veel mensen waren blij, maar ook verdrietig. “Mijn vader en moeder leven niet meer. Het is te laat,” zei een man tegen de NOS. Burgemeester Joost Manusama van Capelle aan den IJssel, zelf van Molukse afkomst, noemde het een ondubbelzinnige erkenning, maar “een komma” en geen punt. Schouten zei over de eerdere beloften: “Hoop werd wanhoop.”

Wat volgde er?

  • Onderzoek. Jetten wil eerst historisch onderzoek: wat gebeurde er vóór 1951, bij aankomst en daarna en hoe werkt dat 75 jaar later nog door? Daarna wil hij samen met de gemeenschap bepalen wat nodig is.
  • Motie van de Tweede Kamer. Al op 16 juni 2026 nam de Kamer een motie van Don Ceder (ChristenUnie) aan, met 143 stemmen voor; alleen FVD stemde tegen. De Kamer vraagt een onafhankelijk onderzoek met uitkomsten uiterlijk in het eerste kwartaal van 2027, een gesprekstraject met de Molukse gemeenschap en een verkenning voor een nationale agenda in het tweede kwartaal van 2027.
  • Backpay voor weduwen. Op 16 oktober 2026 besloot het kabinet tot een uitkering van € 25.000 voor weduwen van onder anderen KNIL-militairen. Dat is een aparte regeling, maar ze raakt veel Molukse families. Lees: Hoe vraag ik de backpay-uitkering voor weduwen aan?

Goed om te weten

Het is nog niet bekend wie het onderzoek gaat uitvoeren. Museum Maluku heeft aangeboden mee te werken. Houd het nieuws in de gaten: de motie vraagt dat de Molukse gemeenschap ‘in al haar diversiteit’ wordt betrokken.

Bronnen

MOZA
Vorige

Huurwoning in een Molukse wijk: hoe kom je eraan?
Volgende

Hoe vraag ik het KNIL-dossier van mijn opa op?