Wat is het verschil tussen de provincies Maluku en Maluku Utara?
Je opa kwam uit Saparua, de familie van je vriend uit Ternate. Allebei 'de Molukken', maar sinds 1999 liggen ze in verschillende provincies. Indonesië heeft twee Molukse provincies: Maluku met hoofdstad Ambon en Maluku Utara (Noord-Molukken) met hoofdstad Sofifi.
Hoe zit het?
Na de Indonesische onafhankelijkheid vormden alle Molukse eilanden samen één provincie: Maluku. In oktober 1999 werd het noordelijke deel daarvan afgesplitst. Dat gebeurde met wet nr. 46 van 1999, onder president Habibie. Zijn regering wilde de ontwikkeling van afgelegen gebieden versnellen door nieuwe provincies te maken. Het noorden en het zuiden van de Molukken liepen volgens de overheid ongelijk op.
De splitsing viel in een onrustige tijd. In 1999 brak in Ambon een gewelddadig conflict uit tussen christenen en moslims. Ook op Halmahera, Ternate en Tidore was er geweld. Lees meer in Wat gebeurde er in de Molukken tussen 1999 en 2002?
De provincie Maluku
- Hoofdstad: Ambon, ook de grootste stad (ongeveer 350.000 inwoners).
- Inwoners: ruim 1,8 miljoen (volkstelling 2020).
- Eilanden: onder meer Ambon, de Lease-eilanden (Saparua, Haruku, Nusalaut), Seram, Buru, de Banda-eilanden, de Kei-eilanden, Aru, Tanimbar en Wetar.
- Geloof: verhoudingsgewijs veel christenen, naast een grote groep moslims.
De meeste Molukkers in Nederland hebben hun roots in deze provincie, vooral in de Midden-Molukken: Ambon, de Lease-eilanden en Seram, maar ook in het zuidoosten, zoals de Kei-eilanden en Tanimbar.
De provincie Maluku Utara
- Hoofdstad: Sofifi, op de westkust van het grote eiland Halmahera. Tot 2010 was Ternate in de praktijk de hoofdstad. Toen verhuisde het provinciebestuur naar Sofifi. Sofifi is een klein bestuursstadje.
- Grootste stad: Ternate (ruim 200.000 inwoners).
- Inwoners: bijna 1,3 miljoen in 2020; volgens een schatting ongeveer 1,37 miljoen halverwege 2025.
- Eilanden: Halmahera (verreweg het grootste), Ternate, Tidore, Morotai, Bacan, Obi, Taliabu en de Sula-eilanden.
- Geloof: ongeveer driekwart moslim, een kwart christen.
- Geschiedenis: hier lagen de oude sultanaten Ternate, Tidore, Bacan en Jailolo. De kruidnagel kwam oorspronkelijk van deze eilanden.
Waarom is het verschil belangrijk?
- Papieren: in Indonesische documenten, zoals geboorteaktes of grondpapieren, staat de provincie. Zoek je oude familiepapieren op, dan moet je weten bij welke provincie een dorp nu hoort.
- Reizen: Ambon en Ternate hebben elk een eigen vliegveld. Tussen de twee provincies reis je meestal per vliegtuig of lange bootreis.
- Identiteit: 'Moluks' gaat over beide provincies. Maar taal, gebruiken en geschiedenis verschillen per eiland. Lees ook: Welke taal spreken Molukkers? en Wat zijn Alfoeren?
Goed om te weten
De RMS werd in 1950 uitgeroepen voor de Zuid-Molukken: het gebied dat nu grotendeels de provincie Maluku is. Inwonertallen veranderen elk jaar. De meest actuele cijfers vind je bij het Indonesische statistiekbureau BPS.
Bronnen
- North Maluku (Wikipedia, geraadpleegd oktober 2026)
- Maluku Islands (Wikipedia, geraadpleegd oktober 2026)
- Sofifi (Wikipedia, geraadpleegd oktober 2026)
- Ternate (Wikipedia, geraadpleegd oktober 2026)
- Ambon Island (Wikipedia, geraadpleegd oktober 2026)
