In MijnOverheid of in het paspoort van je opa, oma of ouder staat behandeld als Nederlander. Wat betekent dat? Het komt uit de Wet betreffende de positie van Molukkers uit 1976, ook wel de faciliteitenwet genoemd. Kort gezegd: Molukkers die onder deze wet vallen, hebben bijna dezelfde rechten als Nederlanders. Maar ze zijn geen Nederlander.
© MOZA
Waarom is deze wet er?
In 1951 bracht de Nederlandse regering ruim 12.500 Molukkers naar Nederland: KNIL-militairen met hun gezinnen (lees Hoe kwamen de Molukkers in 1951 naar Nederland?). Het verblijf zou tijdelijk zijn. Veel Molukkers wilden geen Indonesische en ook geen Nederlandse nationaliteit aannemen. Zij hoopten op een terugkeer naar een vrije Molukken. In de jaren zeventig was duidelijk dat de groep blijvend in Nederland zou wonen. Omdat Nederland zelf een rol had gespeeld bij hun komst, kwam er een aparte regeling: de wet van 9 september 1976 (Staatsblad 1976, 468). Waarom een deel van de gemeenschap nog staatloos is, lees je in Staatloze Molukkers: waarom heeft een groep geen nationaliteit?.
Voor wie geldt de wet?
- Groep 1: Molukkers die in 1951 of 1952 in groepsverband door de Nederlandse regering naar Nederland zijn gebracht en op 9 september 1976 in Nederland woonden zonder Nederlandse nationaliteit (artikel 1).
- Groep 2: andere Molukkers die vóór 1 oktober 1965 in Nederland kwamen wonen en daarom hebben gevraagd (artikel 3). Dat verzoek loopt via de gemeente.
- Kinderen: niet-Nederlandse kinderen van iemand uit deze groepen. Volgens de IND vallen ook kinderen eronder die tussen 9 september 1976 en 1 januari 1985 zijn geboren uit een Molukse moeder die als Nederlander wordt behandeld.
- Echtgenoten: een niet-Nederlandse man of vrouw van iemand uit de groep kan onder voorwaarden ook onder de wet vallen.
De meeste kleinkinderen van de groep uit 1951 zijn wél gewoon Nederlander.
Wat betekent 'behandeld als Nederlander'?
Artikel 1 zegt dat deze Molukkers bij de toepassing van de Nederlandse wetten behandeld worden als Nederlander, maar daardoor niet de Nederlandse nationaliteit krijgen. In de praktijk betekent dat:
- Je mag hier wonen en werken. De Vreemdelingenwet geldt niet voor jou.
- Je kunt bij de gemeente een Nederlands paspoort aanvragen.
- Je mag niet stemmen voor de Tweede Kamer, de Eerste Kamer en de Provinciale Staten en je kunt je daarvoor niet verkiesbaar stellen. Voor de gemeenteraad, het waterschap en het Europees Parlement mag je volgens de IND wel stemmen.
- Je kunt de status ook weer verliezen, volgens dezelfde regels als voor Nederlanders.
Hoe zit het met het paspoort?
Vroeger stond in het paspoort een speciale zin dat de houder als Nederlander wordt behandeld (het zogenoemde faciliteitenpaspoort). In het buitenland begrepen douaniers dat niet altijd. Daarom is de regeling in 1991 aangepast. Volgens de regering kun je nu ook een paspoort of identiteitskaart krijgen waarin de Nederlandse nationaliteit staat, ook al heb je die nationaliteit formeel niet. De IND raadt bij reizen soms een terugkeervisum aan, zodat je zonder problemen terug kunt naar Nederland.
Wat kun je doen?
- Check je gegevens in MijnOverheid of vraag bij Burgerzaken van je gemeente wat er in de Basisregistratie Personen staat.
- Wil je Nederlander worden? Wie onder deze wet valt, kan gratis Nederlander worden via optie of naturalisatie, zonder inburgering en zonder verblijfsvergunning. Hoe dat werkt, lees je in Ik ben Molukker en staatloos: hoe word ik Nederlander?
- Ga je reizen? Vraag bij de IND of je een terugkeervisum nodig hebt.
- Twijfel je of je onder de wet valt? Vraag het na bij je gemeente, de IND of het Juridisch Loket.
Goed om te weten
De groep die onder de wet valt, wordt kleiner. Hoeveel mensen het nog zijn, lees je in Staatloze Molukkers: hoeveel zijn er nog?
Bronnen
- Wet betreffende de positie van Molukkers (IND)
- Wet van 9 september 1976 betreffende de positie van Molukkers, Staatsblad 1976, 468 (Officiële bekendmakingen)
- Staatloosheid (Rijksoverheid)
