Wat is masohi? Samenwerken in een Molukse negeri

educatie
Geschreven door MOZA

Moet er in een Molukse negeri een huis gebouwd worden of een nieuwe tuin worden aangelegd? Dan doe je dat niet alleen. Dorpsgenoten komen helpen, zonder dat ze betaald worden. Dat heet masohi. Het korte antwoord: masohi is samenwerken in een Molukse negeri. Dorpsgenoten helpen elkaar zonder loon bij een huis of een tuin. De gastheer zorgt voor eten. Het woord betekent samenwerken of elkaar helpen, zoals het Indonesische gotong royong. Masohi bestaat al heel lang in de Molukken. Je ziet het nog steeds, al is het minder vaak dan vroeger.

Wat betekent masohi?

Masohi komt uit een taal van Midden-Molukken en betekent onderlinge samenwerking. Het gaat om spontane samenwerking. De last van één persoon of gezin wordt een gedeelde last van de hele groep. Wie helpt, krijgt geen loon. De gastheer bedankt de helpers en zorgt dat ze goed te eten krijgen.

Masohi hangt samen met andere Molukse waarden. Het past bij de adat, de traditionele regels en gewoonten. En het lijkt op het idee achter ale rasa beta rasa: wat jij voelt, voel ik ook.

Hoe ging masohi in de praktijk?

In Samasuru op Seram zie je goed hoe masohi werkt. Daar hielp men elkaar onder meer bij:

  • Een huis bouwen. Vakmensen doen het lastige werk. De anderen sjouwen stenen en zand, mengen cement en maken de grond vlak.
  • Tuinen en hekken. Een nieuw stuk grond openmaken of een hek om de tuin zetten gebeurt op dezelfde manier.
  • Sago kloppen voor schoolgeld. Tussen de jaren zestig en tachtig hielpen dorpsgenoten families die schoolgeld voor hun kinderen nodig hadden. Ze kapten samen sagopalmen, haalden het merg eruit en wonnen het sagomeel. De vrouwen brachten eten. Tussen de middag at de groep samen papeda.

In de negeri Hulaliu op Haruku helpt masohi boeren bij hun dusung, de traditionele bostuin waarin bomen en gewassen samen groeien. Ze gebruiken masohi van het openmaken van een veld tot de oogst. Ook bij het bouwen van huizen werken ze zo samen.

Masohi tussen dorpen

Masohi is er ook tussen dorpen. Samasuru leverde hout en eten voor de bouw van de moskee in het dorp Iha. Iha gaf op zijn beurt dakbedekking voor de kerk van Samasuru. Zo helpen een christelijk en een islamitisch dorp elkaar. Met het dorp Kulur heeft Samasuru een gandong-band. Ook daar hielp men elkaar bij de bouw van de kerk. Meer over zulke banden tussen dorpen lees je in Wat is pela en gandong?

Een stad met de naam Masohi

Op Seram ligt een stad die Masohi heet. Het is de hoofdstad van het regentschap Midden-Molukken. Op 3 november 1957 legde president Soekarno daar de eerste steen. Vooraf vroeg hij aan de traditionele leiders wat samenwerking betekende. Hun antwoord was: masohi. Diezelfde dag kreeg de plek die naam. Zo is het begrip letterlijk op de kaart gezet. Meer over het eiland lees je in Waarom heet Seram Nusa Ina?

Waar zie je masohi nog?

Masohi bestaat nog, maar het verandert. Daar zijn een paar redenen voor:

  • Veel mensen hebben nu zelf meer geld en spullen. Ze hebben minder vaak hulp van het hele dorp nodig.
  • Geld vervangt steeds vaker de ruil in natura. Vis wordt nu gekocht in plaats van samen gevangen.
  • In Samasuru zorgde een grensconflict tussen twee regentschappen voor ruzie, zelfs binnen families. Daardoor werkte men minder samen. Inwoners hopen dat de samenwerking terugkomt als het conflict is opgelost.

Op scholen in de Molukken wordt masohi ook genoemd als waarde om samen te werken en elkaar te helpen. Zo blijft het idee bekend bij jongeren. Wil je weten hoe een negeri is georganiseerd? Lees dan Wat is een negeri en wat doet een raja in de Molukken?

Bronnen

MOZA
Vorige

Wat is sasi? Het Molukse verbod om te oogsten of te vissen
Volgende

Wat is een baileo? Het Molukse dorpshuis uitgelegd