Woonoord Lunetten in Vught: de Molukse wijk van 1951 tot nu
Misschien is je familie in Vught opgegroeid, of hoor je ooms en tantes over ‘Lunetten’ praten. Wat is woonoord Lunetten in Vught voor Molukkers? Kort gezegd: vanaf 1951 woonden Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen in de barakken van het voormalige Kamp Vught. Het zou tijdelijk zijn, maar er wonen nog altijd Molukse families. Het is het enige Molukse woonoord dat nog altijd op dezelfde plek een levende Molukse wijk is.
Hoe begon het?
In 1951 bracht de Nederlandse regering ruim 12.500 Molukkers naar Nederland. Ze werden ondergebracht in oude kampen en kazernes, de woonoorden. Een deel van het voormalige concentratiekamp Vught uit de Tweede Wereldoorlog kreeg de naam woonoord Lunetten, naar de oude vestingwerken (lunetten) op de Vughtse heide in de buurt.
Volgens de NOS woonden er vanaf 1951 ongeveer 3.000 mensen. Het was jarenlang een van de grootste Molukse woonoorden van Nederland. Het verblijf zou een paar maanden tot hooguit een jaar duren. Integratie was niet de bedoeling en contact met Nederlanders werd ontmoedigd.
Hoe was het leven er?
- Kou en armoede. De eerste bewoners woonden in barakken zonder isolatie. ‘Afzien’, noemde een wethouder het later.
- Zorg van de overheid. Het Commissariaat Ambonezenzorg regelde eten, onderwijs en zorg. Lunetten had zelfs een eigen ziekenhuis.
- Een eigen dorp. Langzaam groeide er een hechte Molukse gemeenschap, met kerk, muziek en eigen gewoontes. Zanger Jimi Bellmartin woonde en trouwde er.
Lunetten nu
Andere woonoorden werden in de jaren zestig ontruimd; de bewoners verhuisden naar nieuwe Molukse wijken. Lunetten bleef. In 1995 werden de barakken vervangen door nieuwe huizen. Er wonen nog steeds Molukse families, onder wie kinderen en kleinkinderen van de eerste bewoners. De wijk heet nog steeds Lunetten en de Molukse identiteit wordt er sterk bewaakt.
Eén oorspronkelijke barak staat er nog: Barak 1, een rijksmonument. Een deel wordt gebruikt als kerkruimte voor de Molukse gemeenschap. In Barak 1B is een tentoonstelling over de groepen die er na elkaar woonden, onder wie de Molukse oud-KNIL-militairen.
De graven van de eerste generatie
Veel oud-KNIL-militairen en hun vrouwen liggen begraven op de Algemene Begraafplaats aan de Elisabethstraat in Vught. In maart 2025 gaf de gemeente Vught deze graven een bijzondere status: ze worden niet meer geruimd en families hoeven geen grafrechten meer te betalen. Er werd een gedenkbord onthuld. De Molukse gemeenschap kreeg ook € 20.000 voor een gedenkteken bij het woonoord. Lees meer over de bijzondere status voor graven van de eerste generatie.
Lunetten in 2026
- Op 11 april 2026, bijna zestig jaar na zijn executie, werd in Lunetten een monument onthuld voor RMS-president Chris Soumokil, gemaakt door kunstenaar Bart Belonje. Zijn weduwe Josina Soumokil-Taniwel (92) was erbij.
- In het jaar dat Molukkers 75 jaar in Nederland zijn, maakte Omroep Brabant de documentaire Kampong Lunetten, het laatste Molukse woonoord.
Goed om te weten
Zoek je gegevens over familie die in Lunetten woonde? Het archief van het Commissariaat Ambonezenzorg bij het Nationaal Archief bevat onder meer dossiers over woonoorden en persoonsdossiers. Lees ook waar de Molukkers in 1951 tijdelijk werden gehuisvest.
Bronnen
- Monument onthuld voor Molukse vrijheidsstrijder Chris Soumokil (NOS, 12 april 2026)
- Eindelijk erkenning en eeuwige grafrust voor deze oud-KNIL-militairen (Omroep Brabant, 21 maart 2025)
- Dubbel gevoel in Molukse wijk: erkenning naar leed komt te laat (Omroep Brabant, 17 juni 2026)
- Molukkers beschermen eigen wijk, niet-Molukkers niet welkom (NOS/Nieuwsuur, 3 juli 2017)
- Rijksmonument Barak 1, voormalig Kamp Vught (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)
- OVT vanuit Barak 1B in Lunetten (VPRO OVT, 18 oktober 2020)
