Wassenaar 1970: wat gebeurde er bij de Molukse bezetting?

De acties van Molukse jongeren in de jaren zeventig begonnen niet in 1975, maar al in 1970 in Wassenaar. Op 31 augustus 1970 bezetten 33 Molukse jongeren de woning van de Indonesische ambassadeur. Daarbij werd politieagent Hans Moolenaar doodgeschoten. Na ongeveer twaalf uur gaven de jongeren zich over.

Waarom gebeurde dit?

De Indonesische president Soeharto zou op staatsbezoek komen naar Nederland. Veel Molukkers waren boos. In 1966 was RMS-president Chris Soumokil in Indonesië geëxecuteerd. Twintig jaar na aankomst in Nederland was er nog steeds geen zicht op een vrije Republik Maluku Selatan (RMS) en de Nederlandse regering deed volgens hen niets. Een groep jongeren wilde de wereld laten zien dat de Molukse kwestie nog bestond.

Wat gebeurde er?

• Rond half zeven ’s ochtends drongen de 33 jongeren, bijna allemaal jonger dan dertig, de ambtswoning van ambassadeur Taswin Natadiningrat binnen.
• Agent Hans Moolenaar stond bij de woning op wacht. Hij werd doodgeschoten.
• De ambassadeur wist te ontsnappen. De jongeren hielden wel acht mensen vast, onder wie zijn vrouw en twee kinderen.
• Ze eisten erkenning van de RMS en een gesprek tussen Soeharto en RMS-president Johan Manusama. Ze dreigden gijzelaars te doden als er om acht uur ’s avonds geen antwoord was.
• Manusama en dominee Metiarij bemiddelden. Manusama liep meerdere keren de woning in en uit en sprak namens premier De Jong. De regering zegde onder meer toe de pantserwagens terug te trekken en een Molukse advocaat bij de verhoren toe te laten.
• Na zo’n twaalf uur legden de jongeren hun wapens neer. Bij hun arrestatie riepen ze Merdeka: vrijheid.

Wat waren de gevolgen?

• Soeharto stelde zijn bezoek uit en kwam daarna maar kort.
• Het gesprek tussen Soeharto en Manusama kwam er niet. Veel jongeren voelden zich bedrogen.
• De bezetters kregen celstraffen van vier maanden tot drie jaar.
• In de Molukse gemeenschap kregen de jongeren veel steun, maar er was ook kritiek, vooral van ouderen en kerkelijke groepen.

Waarom is dit belangrijk?

Wassenaar was de eerste grote gewelddadige actie. Daarna volgden de acties bij Wijster en Amsterdam in 1975, De Punt en Bovensmilde in 1977 en Assen in 1978. De meeste Molukkers deden niet mee aan geweld en waren het er niet mee eens.

Goed om te weten

Achter deze geschiedenis zitten echte mensen. Hans Moolenaar kwam om terwijl hij zijn werk deed. Zijn familie verloor een man, vader of zoon. De gijzelaars en hun kinderen maakten iets angstigs mee. En ook de jongeren en hun families droegen de gevolgen nog lang met zich mee. Praat je hier thuis of op school over, dan helpt het om al die kanten te noemen.

Bronnen

• De bezetting van Wassenaar (1970): het verslag van minister-president De Jong (Parlement.com)
• Gijzelingsacties van jonge Molukkers in de jaren 70 (MAX Vandaag, 31 augustus 2020)
• Waarnemen, waken, wachten (K. de Kuyper), hoofdstuk ‘Van Wassenaar tot Vaassen’ (Universiteit Leiden, masterscriptie 2012)
• Free South Moluccan Youths (Wikipedia, geraadpleegd oktober 2026)