Iemand zegt: "Ik kom uit de wijk." Voor veel Molukkers betekent dat maar één ding: de Molukse wijk, ook wel de kampong. Een Molukse wijk is een buurt of een paar straten die vanaf 1960 speciaal voor Molukse gezinnen is gebouwd, toen zij uit de woonoorden kwamen. Veel wijken hebben nog steeds een eigen kerk, een eigen gebouw en een wijkraad.
Hoe ziet een Molukse wijk eruit?
Er is geen vaste vorm. Volgens het CBS is een Molukse wijk in de praktijk vaak niet meer dan een paar straten of huizenblokken. Andere wijken zijn veel groter. In Moordrecht, Capelle aan den IJssel, Vaassen, Assen en Leerdam wonen of woonden 800 tot 1.000 mensen in de wijk. De overheid adviseerde ooit wijken van ongeveer vijftig woningen, maar dat werd niet altijd gevolgd.
Wat vind je in een Molukse wijk?
- Een kerk of gereja. Vaak een Molukse kerk in of vlak bij de wijk.
- Een gebouw voor de gemeenschap, waar feesten, rouwbijeenkomsten, herdenkingen en vergaderingen zijn.
- Een wijkraad of bewonerscommissie, die praat met de gemeente en de woningcorporatie.
- Het idee van de rumah tua: het ouderlijk huis blijft in de familie en gaat over op kinderen of kleinkinderen.
- Herdenkingen en vlaggen, bijvoorbeeld op 25 april en soms een monument voor de eerste generatie.
Volgens de Stichting Landelijk Moluks Monument heeft de wijk ook voor Molukkers die elders wonen "een belangrijke en centrale functie". Veel mensen komen er terug voor familie, kerk en feesten.
Hoeveel Molukkers wonen er in een wijk?
Daar zijn verschillende cijfers over:
- Volgens de minister van Binnenlandse Zaken waren er in 2017 in ongeveer 45 gemeenten Molukse wijken. Daar woonde zo'n 40 procent van de ongeveer 45.000 Nederlandse Molukkers.
- Het CBS telde op 1 januari 2018 ruim 71.000 Molukkers: de eerste generatie, hun kinderen en kleinkinderen. Achterkleinkinderen en wie na 1962 kwam, tellen daarin niet mee. Van hen woonde 63 procent in een gemeente met een (voormalige) Molukse wijk. Dat zegt niet hoeveel er in de wijk zelf wonen.
Meer cijfers, met kaarten, vind je op Molukkers in Nederland in cijfers.
Wonen er alleen Molukkers?
Nee. In veel wijken wonen inmiddels ook mensen zonder Molukse achtergrond. Toch hebben Molukse woningzoekenden in de meeste wijken nog voorrang. Dat komt door een afspraak uit 1986 (lees Afspraken over Molukse wijken: wat is er in 1986 geregeld?). Die voorrang zorgt soms voor spanningen, zoals in Hoogeveen (2014) en Elst (2020). Hoe je zelf aan een huurwoning in een Molukse wijk komt, lees je in Huurwoning in een Molukse wijk: hoe kom je eraan?
Goed om te weten
- Waarom de wijken er zijn, lees je in Waarom zijn er Molukse wijken in Nederland?
- Een overzicht van gemeenten met een Molukse wijk staat in Molukse wijken in Nederland: in welke gemeenten liggen ze?
- Molukse wijken werken samen in de Landelijke Samenwerking Molukse Wijken (LSMW).
Bronnen
- Molukkers in Nederland (online versie) (CBS, 2020)
- De Molukse wijk als houvast (Geografie, 19 november 2021)
- Antwoorden op Kamervragen over 'Steen door de ruit en dreigbrief Molukse wijk in Elst', Aanhangsel Handelingen 2020-2021, nr. 1056 (Minister van BZK, 10 december 2020)
- Subsidieaanvraag Stichting Landelijk Moluks Monument (Museum Maluku, 2021)
Ja: de Molukse KNIL-militairen werden direct na aankomst in 1951 tegen hun wil ontslagen. Waar en hoe ze dat hoorden, verschilde per schip en per persoon.