Wil je Moluks koken, dan zoek je al snel naar sagomeel, kenari of verse laos. Het korte antwoord: begin bij een toko of een grote Aziatische supermarkt. Daar vind je de meeste kruiden en vaak ook sago. Lukt het niet, dan zijn er vervangers. Sommige producten neemt familie mee uit de Molukken, maar daar gelden regels voor.
Vroeger was alles lastig te krijgen
Toen de Molukkers in 1951 in Nederland aankwamen, waren veel ingrediënten hier niet te koop. Ze misten vooral sago, het belangrijkste ingrediënt van papeda. Ook pandanblad, verse gember, koenjit (kurkuma) en laos waren er niet. Mensen moesten creatief zijn. Zo werd sago vaak vervangen door aardappelzetmeel of rijst.
Die aanpassing zie je nog steeds. In Nederland wordt papeda vaak gemaakt met aardappelzetmeel. Echte sago wordt soms nog meegenomen uit de Molukken.
De toko: je eerste adres
Een toko is in Nederland een Aziatische winkel. Toko's kwamen op in de jaren veertig en vijftig, toen veel mensen uit het voormalige Nederlands-Indië naar Nederland kwamen. Ze verkochten vooral producten uit dat gebied. Tegenwoordig zijn er ook grote Aziatische supermarkten met een breed aanbod.
Wat je in een toko of Aziatische supermarkt vaak kunt vinden:
- sagomeel: zoek ook op de Indonesische naam tepung sagu;
- sagoparels: voor zoete gerechten zoals bubur;
- kruiden en specerijen: laos, sereh (citroengras), koenjit, djeruk purut-blaadjes, daun salam, kruidnagel en nootmuskaat;
- ketjap manis, trassi en gula djawa (palmsuiker);
- vis: in sommige winkels diepvriesvis of gerookte vis.
Het aanbod verschilt per winkel. Vraag gerust of ze iets voor je kunnen bestellen. Veel toko's hebben ook een webshop. Zo kun je ook bestellen als er bij jou in de buurt geen toko is.
Sagomeel of aardappelzetmeel?
Voor papeda heb je zetmeel nodig dat met heet water een glazige pap wordt. Je gebruikt bijvoorbeeld 200 gram sagomeel op 650 ml water. Aardappelzetmeel kan ook. Let wel op: met sagomeel wordt het beslag minder stevig dan met aardappelzetmeel. Hoe je papeda stap voor stap maakt, lees je in Hoe maak je papeda?
Ook voor de vis bij papeda zijn er vervangers. Je kunt makreel gebruiken, maar ook witvis. Zie ook Hoe maak je ikan kuah kuning?
Kenari: lastiger te vinden
Kenari is de noot van de boom Canarium indicum. Die boom groeit in de Molukken, Papoea-Nieuw-Guinea en verder in de Stille Oceaan. In de Molukken gebruik je kenari bijvoorbeeld in:
- halua kenari: kenari met een laagje palmsuiker;
- roti kering kenari: droog gebakken brood met suiker en stukjes kenari.
In Nederland is kenari minder makkelijk te krijgen dan sagomeel. Sinds 12 april 2023 mogen gedroogde kenarinoten wel officieel in de Europese Unie verkocht worden. De Europese Commissie heeft ze toen toegelaten als traditioneel voedingsmiddel uit een land buiten de EU. Op de verpakking moet dan een waarschuwing staan voor mensen met een allergie voor hazelnoot, cashewnoot of pistache. Vraag in je toko of ze kenari kunnen leveren.
Zelf meenemen uit de Molukken
Veel families nemen na een reis iets mee: sagu lempeng (sagoplaatjes), kenari of specerijen. Let dan op de regels. Je mag verse groente, vers fruit, planten, zaden en noten van buiten de EU niet zomaar meenemen. Je hebt daarvoor een fytosanitair certificaat nodig uit het land van herkomst. Er zijn uitzonderingen, zoals kokosnoten, bananen en ananas. Ook fruit dat al bewerkt is, zoals gekookt of gebakken, valt eronder. Twijfel je? Kijk dan op de website van de NVWA of de Douane.
Meer over specerijen en sopi in je bagage lees je in Mag ik sopi of kruidnagel meenemen uit de Molukken?
Andere plekken om te zoeken
- Molukse restaurants en cateraars: restaurants met Molukse roots zijn papeda gaan serveren. Zij weten vaak waar je goede producten haalt.
- Je eigen familie en wijk: in Molukse wijken weten mensen vaak wie wat verkoopt of meeneemt.
- Workshops: Stichting Muhabbat geeft workshops over papeda.
Meer weten over wat je met deze ingrediënten maakt? Lees Wat zijn typisch Molukse gerechten?
Bronnen
- Moluks recept: papeda (Nederlands Openluchtmuseum)
- The slurping of the papeda (Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland)
- Toko (shop) (Wikipedia, geraadpleegd oktober 2026)
- Traditional food: dried nuts of Canarium indicum (AGRINFO, 2023)
- Transporting vegetable products to the Netherlands (Rijksoverheid, geraadpleegd oktober 2026)
- Camilan khas Maluku (IDN Times)
