Wat eten Molukkers met Kerst en Oud en Nieuw?

educatie
Geschreven door MOZA

Wat staat er bij Molukkers op tafel met Kerst en Oud en Nieuw? Het korte antwoord: er is geen vast Moluks feestmenu, maar er wordt veel en samen gekookt: rijst, vis, vlees en sambal, met zelfgebakken koekjes en taart. In Ambon horen poporcis en bagea bij Kerst. Elke familie heeft eigen gewoontes. In Nederland mengen Molukse families vaak Molukse, Indische en Nederlandse gerechten. Hieronder lees je wat er zoal op tafel komt. Over de kerkdiensten en kerkelijke tradities lees je meer in Welke kerkelijke feestdagen en tradities vieren Molukkers door het jaar?

Koken met de hele wijk

In veel Molukse wijken begonnen de feestdagen al dagen van tevoren in de keuken. Een bewoner vertelt over de tijd dat de eerste generatie nog leefde:

  • "Die dagen ervoor was iedereen in de wijk altijd in de weer met koken, koekjes bakken en pinda's pellen."
  • "Met feestdagen kon je zo, via een touwtje uit de brievenbus, bij iedere buur naar binnen."

Dezelfde bewoner zegt ook dat dit is veranderd: veel mensen kopen nu alles kant-en-klaar. Eten hoort er in de Molukse cultuur echt bij, vooral in de Molukse wijk.

Koeken en taarten bij Kerst in Ambon

In de Molukken zelf horen een paar zoete dingen echt bij Kerst. Twee daarvan zijn:

  • Poporcis: kleine, zachte pannenkoekjes van tarwemeel met pompoen, vaak bestrooid met poedersuiker. De naam komt van het Nederlandse woord poffertjes. In Ambon eten mensen poporcis vaak als ontbijt op eerste kerstdag. Ze worden ook aan bezoek gegeven.
  • Bagea: harde, ronde koekjes van sagomeel met noten of pinda's. Ze zijn zoet en een beetje hartig. Bagea komt uit de Molukken. Ze blijven lang goed, dus je kunt ze ruim van tevoren bakken.

Bagea wordt gebakken op Ambon en in Noord-Maluku, onder andere op Ternate. Het is een echte Molukse koek, gemaakt van sago, net als papeda.

Spekkoek en ander gebak

Op veel Molukse en Indische feesten staat ook spekkoek (kue lapis legit) op tafel. Die cake met veel dunne laagjes kost uren werk. Daarom werd hij vroeger alleen voor bijzondere gelegenheden gebakken. De kruiden in spekkoek, zoals kaneel en kruidnagel, lijken op die van speculaas. Over de precieze herkomst bestaan verschillende verhalen.

De warme gerechten

Voor de feestdagen koken veel families uitgebreider dan normaal. Er bestaat geen vaste lijst. Molukse cateraars in Nederland bieden kerstmenu's aan. Een cateraar in Middelburg zet in een feestrijsttafel bijvoorbeeld gerechten als:

  • nasi kuning (gele rijst);
  • sate ajam met satésaus;
  • rendang en kip semur;
  • ikan ritja ritja;
  • groenten zoals sayur lodeh en sayur buncis;
  • atjar, seroendeng, kroepoek en sambal.

Je ziet hier dat Molukse en Indische gerechten in Nederland vaak samen op tafel staan. Wil je een echt Moluks visgerecht maken? Kijk dan bij Hoe maak je ikan kuah kuning? en Hoe maak je papeda? Meer gerechten vind je in Wat zijn typisch Molukse gerechten?

Oud en Nieuw: Moluks en Nederlands door elkaar

Veel Molukse families in Nederland vieren de jaarwisseling met familie en eten. Vaak gaat het om dezelfde feestgerechten als met Kerst. Daarnaast doen veel families mee met Nederlandse gewoontes, zoals oliebollen. Die horen in Nederland al heel lang bij oudejaarsavond. Vroeger werden op oudejaarsavond bijvoorbeeld smoutbollen gebakken.

Zo ontstaat aan veel Molukse tafels een eigen mix van Moluks, Indisch en Nederlands. Vraag gerust aan je ouders of tete en nene wat er vroeger bij hen op tafel stond. Zo blijven de recepten in de familie.

Bronnen

MOZA
Vorige

Welke sambals horen bij de Molukse keuken?
Volgende

Molukse ingrediënten in Nederland: waar koop je ze?