Een klasgenoot of collega vraagt: "Wat ben jij eigenlijk?" Je zegt: Moluks. Maar wat zijn Molukkers precies? Kort gezegd: Molukkers zijn mensen uit de Molukken, een eilandengroep in het oosten van Indonesië en hun nakomelingen. In Nederland gaat het vooral om de kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen van de ruim 12.500 Molukkers die in 1951 hierheen kwamen.
Waar komen Molukkers vandaan?
De Molukken zijn ongeveer duizend eilanden tussen Sulawesi en Nieuw-Guinea. Ze vallen nu onder twee Indonesische provincies: Maluku en Maluku Utara. De meeste Molukkers in Nederland hebben hun wortels in de Midden-Molukken: Ambon, de Lease-eilanden (Saparua, Haruku, Nusalaut) en Seram. Anderen komen bijvoorbeeld van de Kei-eilanden, Tanimbar of de Noord-Molukken.
Lees meer in Waar liggen de Molukken precies? en Wat is het verschil tussen de provincies Maluku en Maluku Utara?
Hoe kwamen Molukkers naar Nederland?
Veel Molukse mannen dienden in het KNIL, het koloniale leger van Nederland. Na de onafhankelijkheid van Indonesië werd het KNIL op 26 juli 1950 opgeheven. Op 25 april 1950 was op Ambon de Republik Maluku Selatan (RMS) uitgeroepen. Veel Molukse militairen wilden niet in het Indonesische leger. Nederland bracht daarom in 1951 ongeveer 3.500 militairen met hun gezinnen naar Nederland: ruim 12.500 mensen in twaalf scheepstransporten.
Iedereen dacht dat het verblijf tijdelijk was. Bij aankomst werden de mannen ontslagen uit militaire dienst. De gezinnen woonden jarenlang in kampen, zoals Schattenberg (het vroegere Westerbork) en Lunetten in Vught. Later kwamen de Molukse wijken. Op 21 juni 2026 bood premier Rob Jetten excuses aan voor hoe Nederland met de Molukkers is omgegaan.
Zie Hoe kwamen de Molukkers in 1951 naar Nederland?, Wat was het KNIL? en Wat hield het excuus van premier Jetten aan Molukkers in?
Hoeveel Molukkers wonen er in Nederland?
Het CBS telde op 1 januari 2018 ruim 71.000 Molukkers in Nederland:
- een kleine 8.000 Molukse migranten (de eerste generatie);
- bijna 29.000 kinderen van migranten;
- bijna 35.000 kleinkinderen.
Het CBS telde alleen migranten die vóór 1963 kwamen, met hun kinderen en kleinkinderen. Achterkleinkinderen zitten er niet in en ook de circa 24.000 mensen met een Molukse naam die in 1963 of later kwamen (met hun nakomelingen) niet. Het echte aantal Molukkers ligt dus boven de 95.000. Lees meer in Hoeveel Molukkers wonen er in Nederland? In 2018 woonde 63 procent van de Molukkers in een gemeente met een Molukse wijk. Leerdam heeft relatief de meeste Molukse inwoners: ruim 4 procent. Meer cijfers vind je op Molukkers in Nederland in cijfers en in Waar wonen de meeste Molukkers in Nederland?
Wat maakt iemand Moluks?
Daar is niet één antwoord op. Voor veel Molukkers gaat het om familie en afkomst: je familienaam (marga), het dorp waar je familie vandaan komt en de banden tussen dorpen (pela en gandong). Ook geloof speelt vaak een grote rol. De meeste Molukkers in Nederland zijn protestant, maar er zijn ook Molukse moslims en katholieken. En dan is er de taal, het Moluks Maleis: zie Welke taal spreken Molukkers?
Goed om te weten
- Vroeger heetten Molukkers in Nederland vaak "Ambonezen" of "Zuid-Molukkers". Waarom dat veranderde, lees je in Molukkers, Ambonezen of Zuid-Molukkers: wat is het juiste woord?
- Molukkers zijn geen Indo's en geen Papoea's. Zie Wat is het verschil tussen Molukkers en Indo's? en Wat is het verschil tussen Molukkers en Papoea's?
- Molukkers zonder Nederlandse nationaliteit worden sinds 1976 in veel opzichten behandeld als Nederlander. Zie Wat staat er in de Wet betreffende de positie van Molukkers?
Bronnen
- Molukkers in Nederland (CBS, december 2020)
- Tijdlijn migratie 1849-2025: 1946-1959 (CBS, 2025)
- 1951: Eerste Molukkers komen aan in Nederland (Nationaal Archief)
- Wet betreffende de positie van Molukkers (IND)
- Maluku Islands (Engels) (Wikipedia, geraadpleegd oktober 2026)
Ja: de Molukse KNIL-militairen werden direct na aankomst in 1951 tegen hun wil ontslagen. Waar en hoe ze dat hoorden, verschilde per schip en per persoon.